Tekenen bij Marvel? Nee, een stripverhaal breng je zelf uit

Trend: makers van comics die in eigen beheer stripverhalen uitgeven. Een nieuwe druktechniek biedt kansen.

Ruimtestrip Tinpot Hobo, uitgegeven in eigen beheer door Jack Lawrence.

Jack Lawrence was in zijn jeugd in de jaren tachtig „geobsedeerd” door de Teenage Mutant Ninja Turtles. Een droom was het, toen de Brit hoorde dat hij voor uitgeverij Panini Comics de schildpaddenstrip mocht tekenen. Toch is Lawrence het meest trots op de in eigen beheer uitgegeven ruimtestrip Tinpot Hobo. „Ik werk nu elf jaar in de stripindustrie. Mijn eigen strip publiceren heeft mij het meeste genoegdoening gegeven”, vertelt Lawrence op een recente film– en stripbeurs in Londen, waar ook andere stripmakers hun zelf gepubliceerde werk verkopen.

Het is de laatste jaren makkelijker voor stripmakers als Lawrence om op te vallen zonder te werken voor de grote stripuitgeverijen Marvel en DC – bekend van Spider-Man en Superman. Het is niet bekend hoeveel strips er in eigen beheer worden uitgegeven.

Zij vormen nog geen bedreiging voor de verkoopcijfers van Marvel en DC. De ‘Grote Twee’ hebben ieder ongeveer een derde van de stripmarkt met een geschatte jaarlijkse waarde van 651 miljoen euro. Dit jaar verkocht Marvel 532.000 stuks van één nummer van The Amazing Spider-Man.

Door nieuwe druktechnieken – digitaal printen in plaats van een drukpers – is het maken van een strip in eigen beheer wel vereenvoudigd. Winkels experimenteren: de digitale stripwinkel ComiXology biedt sinds vorig jaar stripmakers de mogelijkheid om een digitale versie te verkopen via de app. Onlangs maakte de winkel bekend dat er in een jaar duizend zelfstandige strips zijn geüpload.

Het is nu mogelijk om strips, net als boeken, in kleinere oplagen te maken. Zo kun je bij Ka-Blam voor zo’n 2 euro een enkel exemplaar van je eigen 24 pagina’s tellende strip laten printen – mits je Ka-blam een advertentie op de achterkant laat plaatsen.

Tien jaar geleden, toen Lawrence zijn eerste strip, Darkham Vale, op de markt bracht, was dat onmogelijk. „De enige manier waarop ik het me dat had kunnen veroorloven was op zwart-wit krantenpapier”, zegt hij. „Dan had ik duizend exemplaren moeten bestellen.” Nu kun je als tekenaar wat proberen, zonder dat dit een gigantische investering vereist.

Dat experimenteren gebeurt bij Marvel en DC steeds minder, zegt striptekenaar Jon Bogdanove, bekend van de serie Superman: The Man of Steel. Bij Marvel en DC bemoeien de marketingafdeling en juristen zich met creatieve beslissingen. „Er wordt van bovenaf opgelegd: hoe gaan we het meeste geld verdienen aan Superman in het jaar dat er een nieuwe film komt?”, zegt Bogdanove

Dat maakt stripmakers huiverig om er hun originele creatie onder te brengen. „Geen moment”, zegt Lawrence, heeft hij er aan gedacht om Tinpot Hobo bij een van de Grote Twee uit te geven. „Ik wil alles zelf bepalen, tot aan de voorkant van de strip.”

Ook Erik Larsen dacht zo over zijn strip Savage Dragon. Hij wachtte, ondanks dat hij alle kans had om het personage bekendheid te geven toen hij voor Marvel The Amazing Spider-Man tekende. „Ik wilde hem nooit weggeven aan Marvel of DC”, zegt Larsen. Hij en enkele andere populaire stripmakers verlieten Marvel uit onvrede en richtten uitgeverij Image Comics op. Daar kregen stripmakers het creatieve eigendom over hun scheppingen. Dat leidt tot succesvolle strips, zoals Spawn en The Walking Dead. Vooral die laatste verschijnt vaak in de maandelijkse toptien van meest verkochte strips in de VS. Van de tv-serie verschijnt in oktober het vijfde seizoen.

    • Peter Teffer