Poch werd plots ‘eng’, zegt zijn oud-collega

Na 1.786 dagen voorarrest mocht moordverdachte piloot Julio Poch gisteren per video een getuige horen.

Julio Poch in de rechtbank. Foto ANP

Het was voor alle partijen een primeur. In de Haagse rechtbank verzamelden zich gisteren een rechter-commissaris, een officier van justitie en twee advocaten voor het verhoor per videoverbinding van een getuige in de Argentijnse strafzaak tegen Transavia-piloot Julio Poch (62). De man die in Argentinië wordt verdacht van het uit vliegtuigen in zee werpen van mensen ten tijde van de junta (1976-1983) kwam zelf stevig te laat. Het arrestantenbusje raakte betrokken bij een ongeluk waardoor Poch met twee uur vertraging arriveerde bij de rechtbank in Buenos Aires.

Na 1.786 dagen voorarrest mocht Poch vragen stellen aan een voormalige collega. Poch zat, keurig in het pak, naast zijn advocaat Gerardo Ibañez, die hij geregeld souffleerde. Als eerste getuige was door de Argentijnse rechtbank opgeroepen verkeersvlieger Tim Weert (48). Een tolk vertaalde zijn woorden in het megaproces tegen 67 mannen verdacht van misdrijven tegen de menselijkheid. Weert heeft eerder gezegd dat Poch in 2003 tijdens een etentje op Bali zou hebben duidelijk gemaakt dat hij ten tijde van de junta zogeheten dodenvluchten heeft uitgevoerd. Op grond van die verklaring – en die van een drietal andere collega’s – werd Poch uiteindelijk via Spanje aan Argentinië uitgeleverd.

Weert moest goed begrijpen dat hij een celstraf van 10 jaar wegens meineed riskeert bij het afleggen van een valse verklaring, zo begon de Argentijnse rechter. Dat begreep hij, zei Weert. Vervolgens deed hij uit de doeken hoe het er elf jaar geleden aan toe ging tijdens een etentje op het strand met collega’s. Een gemoedelijk samenzijn werd anders toen de piloten spraken over de schoonvader van prins Willem-Alexander, ex-staatssecretaris van Landbouw Jorge Zorreguieta. Op dat moment veranderde er iets bij Poch die Weert had leren kennen als een „serieuze, goede vlieger die veel respect verdient”. Maar toen het over het militaire bewind ging, wijzigde „de lichaamshouding” van Poch volgens Weert. Poch werd „een enge man” die geagiteerd ging praten.

Poch zou volgens Weert hebben gezegd dat de tegenstanders van de junta terroristen waren. „We should have killed them all”, zou Poch hebben gezegd. „Ik kreeg het gevoel: hierbij moet jij aanwezig zijn geweest”, zei Weert. Hij zei toen tegen Poch het erg te vinden dat hij dit soort misdrijven mede had moeten plegen. Poch zou boos hebben gezegd dat er „een oorlog gaande was” en dan is het „normaal dat er aan beide kanten slachtoffers vallen”. Later zou Weert ook van andere collega’s hebben gehoord dat Poch „een duistere kant heeft”.

Op vragen van advocaat Ibañez antwoordde Weert Poch niet te hebben horen zeggen dat hij zelf mensen uit een vliegtuig had gegooid. „Dat heeft hij niet letterlijk gezegd”, aldus Weert, maar dat Poch dodenvluchten uitvoerde is wel zijn „perceptie”. Poch zelf beweert dat hij verkeerd is begrepen doordat er in de Engelse taal werd gecommuniceerd. Hij zou alleen het standpunt van de militairen hebben willen uitleggen.

Op vragen van officier van justitie Mercedes Soiza Reilly vertelde Weert dat hij na de arrestatie van Poch anonieme sms’jes heeft ontvangen. Hij werd uitgemaakt voor NSB’er, klikspaan en Judas. In 2011 is de zoon van Poch, Andy (eveneens piloot), op een kruispunt bij hem in de auto gestapt. Hij wilde duidelijk maken dat de verdenkingen aan het adres van zijn vader een misverstand zijn. Of Weert zijn beschuldigingen niet kon afzwakken, vroeg Andy volgens Weert.

Nog negen getuigen zullen in Den Haag per video worden verhoord. Zes van hen op verzoek van de verdediging. Het is zeer de vraag of de verklaringen van voormalige collega’s voldoende bewijs zijn Poch te veroordelen. Advocaat Liesbeth Zegveld, die de piloten Weert en Edwin Brouwer als getuigen bijstaat, zegt dat het Argentijnse Openbaar Ministerie haar gisteren nog heeft verzekerd dat ze over extra tot nu toe niet geopenbaard bewijsmateriaal beschikken waaruit de schuld van Poch zou blijken. In de strafzaak tegen Poch en zijn medeverdachten wordt naar alle waarschijnlijkheid pas op zijn vroegst over een jaar vonnis gewezen.