Oprichter maakte Poetry International groot

Martin Mooij (1930-2014)

Oprichter Poetry International

Hij kreeg jarenlang beroemde dichters uit de hele wereld naar Rotterdam voor zijn festival.

„Een zekere anarchie”, dat was wat oprichter Martin Mooij zich vooral herinnerde van de 27 jaar dat hij het Rotterdamse poëziefestival Poetry International leidde. De man die jaar na jaar de grootste dichters naar concertzaal de Doelen haalde overleed dinsdag in zijn geboorteplaats Rotterdam op 83-jarige leeftijd. Eigenlijk vond hij zichzelf niet zo’n goede organisator.

Martin Mooij werd op 1 september 1930 geboren in een actief socialistisch gezin in Rotterdam. Toen hij in 1969 medewerker werd van de Rotterdamse Kunststichting had hij al een reeks baantjes achter de rug, onder meer bij uitgeverij De Arbeiderspers. Samen met directeur Adriaan van der Staay van de Kunststichting had hij een poëziefestival in Londen bezocht. Dat moest ook in Rotterdam kunnen, maar hoe?

Mooij begon dichters op te bellen. Dat werkte, al moest bij de eerste editie (in de zomer van 1970) het programma nog verplaatst worden naar de foyer omdat er te weinig publiek was om de zaal te vullen.

Poetry groeide snel in de jaren zeventig. Een imposante reeks (aanstaande) Nobelprijswinnaars kwam naar het festival, dat razendsnel naam maakte. De wereldberoemde Chileen Pablo Neruda trad er op, net als Seamus Heaney, Joseph Brodsky, Zbigniew Herbert, Breyten Breytenbach. Vaak werden ze geflankeerd door Nederlandse kopstukken als Rutger Kopland, Jules Deelder en Remco Campert. Dichters beschouwden Poetry als een traktatie, inclusief de uitgebreide nazit in Hotel Central. Campert zei over het festival: „Natuurlijk zijn er ook normale dichters op Poetry, maar meer dan de helft is gek.”

De dichters droegen Mooij op handen. Allen Ginsberg schreef in 1979 een gedicht voor Mooij, dat Simon Vinkenoog dadelijk vertaalde. „In Rotterdam verrijst de Toren van Babel/ niet-gebombardeerd in de regenhemel/ vandaag vele babbelende tongen/ doen hun beklag onder grijze wolken./ Een Indonesische dichter kwam zingend uit zwarte gevangenis/ Een dichter uit Oost-Berlijn moppert medeklinkers/ Een of twee dichters uit Rusland in stilte afwezig.”

Het voortbestaan van Poetry hing regelmatig aan een zijden draadje, maar Mooij wist het festival in stand te houden en de organisatie uit te breiden, zodat sinds de jaren negentig vuilniswagens door Rotterdam reden met dichtregels. Mooij nam op zijn 65ste, met tegenzin, afscheid van het festival en bleef op eigen initiatief actief in de internationale poëziewereld. Hij overleed dinsdag in zijn slaap.

    • Arjen Fortuin