Lichte groei, ‘Oekraïne’ vormt risico

Broos herstel economie Nederland, onderhandelingen voor Prinsjesdag beginnen.

De politieke spanningen rond Oekraïne en in het Midden-Oosten vormen in toenemende mate een risico voor de wereldhandel en daarmee ook voor de Nederlandse economie. Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB) in een vanochtend gepubliceerde raming, op basis waarvan het kabinet komende maandag aan zijn finale begrotingsoverleg begint.

Als het conflict rond Oekraïne niet verder escaleert, stelt het CPB, zal de Nederlandse economie dit jaar met 0,75 procent groeien en volgend jaar 1,25 procent. Als de spanningen met Rusland wél toenemen zou de groei van het bruto binnenlands product (bbp) een kwart tot een halve procent lager kunnen uitkomen; dat komt neer op circa 1,5 tot 3 miljard euro.

Uit eveneens vanochtend gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de Nederlandse economie vanaf april weer licht gegroeid. Na een kleine krimp in het eerste kwartaal nam het bbp in het tweede kwartaal met 0,5 procent toe. Dat is vooral te danken aan verdere toename van de export. Behalve voor aardgas leefden ook de consumentenbestedingen op. Nederlanders geven weer meer geld uit aan horeca, kleding, auto’s en elektronica.

In vergelijking met andere landen in de Europa doet Nederland het relatief goed. Duitsland kromp met 0,2 procent, Frankrijk kwam uit op nul. Ook de eurozone als geheel groeide niet in het tweede kwartaal. De Europese Unie wel, met 0,2 procent.

Het kabinet-Rutte II begint op basis van de nieuwe CPB-cijfers maandag het finale overleg over de begroting van 2015. Die moet op 1 september klaar zijn; op dinsdag 16 september is het Prinsjesdag.

Nog lang niet alle economische factoren staan in de plus, zo blijkt uit de CBS-cijfers. Waar de export en bedrijfsinvesteringen in machines en computers toenamen, is de groei van de industriële productie wat afgezwakt. En waar het aantal vacatures, met name in de zakelijke dienstverlening, in de eerst helft van dit jaar toenam (met 11.000) is het aantal banen in dezelfde periode met 26.000 afgenomen, met name in de zorg, de bouw en financiële dienstverlening.

Hier zijn de naijleffecten zichtbaar van de voorbije economische recessie, net als de bezuinigingen in de gezondheidszorg.

Volgens de CPB-raming stijgt de werkloosheid dit jaar nog licht, tot gemiddeld 620.000 personen, om volgend jaar af te nemen naar 605.000. De werkloosheid ligt daarmee op een lager niveau dan eerder voorzien.

Kamerlid Mark Harbers van regeringspartij VVD stelt dat de nieuwe cijfers bemoedigend zijn maar geen extra ruimte zullen geven voor de uitgavenkant van de begroting. „Door de politieke spanningen in de wereld, zullen we financieel behoedzaam moeten blijven.” Oppositielid Eddy van Hijum (CDA) is het daarmee eens. „De vlag kan zeker nog niet uit.”