Komt de Europese economie tot stilstand? We weten het vandaag

Foto iStock

Was de plotselinge economische krimp van 1,4 procent in het eerste kwartaal een hobbel in de weg van het economisch herstel? Of zullen de naar beneden bijgestelde verwachtingen voor Duitsland ook voor Nederland gelden? Om half tien vanmorgen maakt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend hoe de economie zich in het tweede kwartaal ontwikkeld heeft.

Behalve voor Nederland komen er ook groeicijfers voor de eurozone en de Europese Unie. Groei of geen groei, dat is ook voor de eurozone de vraag. In het eerste kwartaal groeide de eurozone met een magere 0,2 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. In vergelijking met een jaar eerder was er 0,9 procent groei.

Zelfs Duitsland valt tegen

Sinds de eurozone een jaar geleden een recessie van anderhalf jaar achter zich liet, is er bepaald geen spectaculaire groei geweest. Steeds weer kwam de groei net boven de nul uit. Duitsland trok de kar: de grootste economie van de muntunie groeide in het vierde kwartaal nog met 0,8 procent. De tweede economie, Frankrijk, is de afgelopen drie kwartalen steeds een beetje tegengevallen.

De onverwacht grote krimp van de Nederlandse economie in het eerste kwartaal was vooral te wijten aan het milde winterweer. We gaven minder uit aan gas, een besparing die niet direct ten goede komt aan de economie omdat consumenten dit pas doorhebben als ze de energierekening moeten betalen.

De statistieken van de afgelopen maanden zijn redelijk gunstig voor Nederland. De huizenmarkt is echt aangetrokken, al is er nog niet in het hele land verbetering merkbaar. Ook de bestedingen zijn toegenomen. De werkloosheid is in juni, het laatst beschikbare cijfer, iets gedaald.

Maar uit Duitsland kwamen dinsdag minder optimistische berichten. Daar maakte het Centrum voor Europees Economisch Onderzoek bekend dat de economie dit jaar waarschijnlijk minder snel groeit dan de verwachte 2 procent. De onderzoekers verbinden de neerwaartse bijstelling aan geopolitieke spanningen, waarmee ze Oekraïne bedoelen. Door de crisis daar kan de economische groei dit jaar 0,3 procent lager uitvallen.

De strijd tussen Rusland en Oekraïne en de sancties vormen slechts een deel van het verhaal. Structureler is het probleem van de tegenvallende vraag in de eurozone. President Mario Draghi zei vorige week tijdens zijn maandelijkse persconferentie dat hij de afgelopen twee tot drie maanden “een vertraging van het groeimomentum” ziet in de eurozone. De inflatie is al maanden veel lager dan de bijna 2 procent die de Europese Centrale Bank beoogt. Ook neemt de inflatie nauwelijks meer toe:

Ook Den Haag gaat rekenen met prognoses

Straks om 11 uur komt het Centraal Planbureau óók met nieuwe cijfers. Het stuurt een lijstje aan het kabinet met voorlopige ramingen over de Nederlandse economie, de zogeheten cMEV (concept Macro Economische Verkenning). Daarin staan, beknopt, allerlei data over de vermoedelijke ontwikkelingen van zaken als wereldhandel, olieprijs, consumptie, koopkracht, werkloosheid en staatsschuld.

Een belangrijk, maar nog voorlopig overzicht, op basis waarvan minister Dijsselbloem van Financiën de komende weken de begroting voor 2015 gaat opstellen. Wat voor financiële ruimte is er voor extra uitgaven aan onderwijs, defensie of lastenverlichting? En waar gaat hij dat geld vandaan halen zonder koopkrachtverlies voor de burger? Vanaf maandag treedt het kabinet hierover in overleg met zowel de twee regeringsfracties in de Tweede Kamer (VVD en PvdA) als met de drie constructieve oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP.

Dijsselbloem heeft een maand de tijd voor dit finale begrotingsoverleg – in het voorjaar was er al een conceptbegroting naar de Europese Commissie in Brussel gestuurd. Op 16 september is het Prinsjesdag, dan moet hij de Miljoenennota aan het parlement presenteren.

    • Hanneke Chin-A-Fo & Philip de Witt Wijnen