Het ware gezicht van Amazon

Webwinkel Amazon rolde eind mei zijn spierballen. The Silkworm kwam eraan, de nieuwe roman in de thriller-reeksvan Harry-Potterschrijver J.K. Rowling, en daar keek een groot publiek naar uit. Maar op de Amazon-site had de ‘pre order’-button plaatsgemaakt voor de mededeling ‘tijdelijk niet verkrijgbaar’. Hetzelfde lot trof de ‘order now’-button van een fiks aantal andere titels. Bovendien golden er voor deze boeken ineens vertraagde levertijden. Het ging om boeken uit de stal van Hachette, een van de grote uitgevers in de Verenigde Staten, die tal van grote en kleinere uitgeefhuizen aan beide zijden van de oceaan overkoepelt.

De reden? Amazon wil de e-boeken van Hachette aanbieden voor een lagere prijs, waarbij vooral boeken voor Amazons eigen Kindle goedkoper aangeboden zouden moeten worden. En als dat niet goedschiks kan, moet dat kwaadschiks worden afgedwongen.

Maar niet lang. The Silkworm kan inmiddels gewoon bij Amazon worden besteld, en wordt bezorgd met de gebruikelijke korte levertijd. Denkelijk woog de omzet van de bestseller te zwaar om door te zetten. En ook dat het mallotig zou zijn als de klanten van Amazon uitgerekend voor dit boek naar de concurrent zouden moeten.

Inmiddels lanceerde Amazon opnieuw, dezelfde, dreigementen richting Hachette. En Hachette reageert furieus. Het mobiliseerde bijna duizend schrijvers, onder wie publiekslievelingen als Stephen King, John Grisham en Donna Tartt. Zij stelden in een open brief dat hun werk niet de speelbal kan zijn in een prijzenoorlog.

Amazon is goed voor eenderde tot de helft van de boekenverkoop in de VS, zowel op papier als digitaal. Indirect waarschuwt het met de voorgenomen maatregelen tegen Hachette alle uitgevers die overwegen zich niet te conformeren aan de eisen die noodzakelijk zouden zijn om het doel van directeur Jeff Bezos te bereiken: de webwinkel te worden waar het complete boeken kopende publiek zijn boodschappen doet. Omdat er de scherpste prijzen moeten gelden, vecht Amazon nu een ‘heilige oorlog’. Dat is het verhaal naar buiten toe. Maar Amazon legt niet uit hoe die oorlog rijmt met het hart van Bezos’ bedrijfsstrategie: de maximale klantenservice. Een bedrijf dat daar op wil bogen, kan het werk van bepaalde, bij zijn klanten geliefde schrijvers nooit uitsluiten. En dat bedrijf is al helemaal niet gebaat bij grote uitgevers die hun boeken terugtrekken ten gunste van andere webwinkels.

Uitgevers moeten zich niet laten intimideren. Ook giganten als Amazon zijn uiteindelijk afhankelijk van dat ene waar zij zich sterk voor maken: het unieke talent van schrijvers waar lezers méér hun voordeel mee doen, dan met het betalen van een centje minder.