Ambtenaar, ga twitteren! Maar eh, niet te extreem

Gisteren werd een ambtenaar geschorst die twitterde over terreurgroep IS. Wat mag een ambtenaar wel en niet schrijven op Twitter of Facebook?

Binnen één dag kwam de carrière van Yasmina Haifi, projectleider bij het Nationaal Cyber Security Center, tot stilstand. ’s Ochtends twitterde zij: ‘ISIS heeft niets met islam te maken. Is vooropgezet plan van zionisten om islam zwart te maken’. Een paar uur later wiste ze de tweet maar het onheil was al geschied: een Kamerlid had het opgemerkt en vervolgens dagblad de Telegraaf. Iedereen wist nu hoe Haifi dacht over Israël en ISIS, een terreurorganisatie die zichzelf nu IS heeft genoemd, terwijl Haifi werkt voor de cyber-afdeling van de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid in Den Haag. Begin van de middag werd ze geschorst.

Rond die tijd werd Haifi geïnterviewd op Radio 1. Daar bleek dat ze nog achter haar omstreden tweet stond. „Ik heb me gebaseerd op diverse internetsites en op nieuwsfeiten”, zei ze. „Er is een ogenschijnlijke link tussen ISIS en de staat Israël.”

Dat vindt Haifi maar mag ze dat publiekelijk zeggen als ambtenaar? Nee, zegt Justitie, het verantwoordelijke departement voor terrorismebestrijding. De woordvoerder: „Veiligheid en Justitie en de NCTV nemen afstand van haar uitlatingen. En aangezien die betrekking hebben op het werk van de NCTV en het Nationaal Cyber Security Center wordt haar detachering onmiddellijk beëindigd.” Ze is, zegt hij, geschorst. Na een gesprek met de leiding zal bekeken worden of er „nadere maatregelen” tegen Haifi moeten volgen.

Yasmina Haifi vindt dat het wel kan, bleek tijdens de uitzending van Radio 1: „Ik loop niet weg voor een eigen mening. Als ik iets wil zeggen, zeg ik dat. Ik sta voor wat ik zeg. Ook een ambtenaar heeft het recht om te zeggen waar hij voor staat.”

In het verleden zijn ambtenaren vaker in problemen gekomen vanwege uitlatingen op Twitter. Zo kon de Groningse rechercheur Remco de Jong begin deze maand bij zijn superieuren „op gesprek’’ komen nadat hij op zijn persoonlijke twitteraccount de Gaypride „een smerige vertoning” had genoemd. De Groningse politie liet direct weten deze mening niet te delen. Even later kwam de rechercheur met een nieuwe tweet: „In antwoord op deze commotie: dit is mijn persoonlijke mening en staat los van mijn ambtelijke handelen als politieman.”

Politie-tweets: extra oppassen

Districtschef Gerda Dijksman van de politie Zuidwest-Drenthe werd eind 2010 op non-actief gesteld nadat zij op haar privétwitteraccount een opmerking had gemaakt over twee doden die in een Meppelse flat waren gevonden. „Gaat vast om huiselijk geweld”, schreef ze. De slachtoffers van 19 en 23 jaar bleken om het leven te zijn gekomen door koolmonoxidevergiftiging. Enkele maanden daarvoor had Dijksman, oud-Tweede Kamerlid voor de PvdA, in een tweet gesteld dat de PVV „fascistisch” was. Na een tuchtrechtelijk onderzoek kreeg zij een voorwaardelijk strafontslag. Dijksman werkt inmiddels bij de politie in Friesland als projectleider.

Op het ministerie van Buitenlandse Zaken klaagde de ondernemingsraad twee jaar geleden over toenmalig minister Rosenthal (VVD) die de Nederlandse ambassadeur in Zuid-Afrika had gekapitteld omdat hij op zijn persoonlijke Facebookpagina een webpagina met kritiek op de PVV had geliked. De ondernemingsraad wilde weten hoe het met de vrijheid van meningsuiting stond op privé-pagina’s. Rosenthals opvolger bij Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans (PvdA) denkt er in elk geval heel anders over. Hij is zelf zeer actief op Facebook en heeft bij zijn aantreden in 2012 zijn medewerkers juist opgeroepen veel gebruik te maken van de sociale media. „Ze mogen twitteren, ze mogen Facebookpagina’s hebben – en ze mogen ‘liken’ wat ze willen”, zei hij in een vraaggesprek met deze krant. Op de vraag of zijn ambtenaren ook af en toe een uitglijder mochten maken op de sociale media, antwoordde hij: „Zeker, want dat vind ik ook fair. Als ik mensen vraag dit vaker te doen, dan is het politieke risico voor mij.”

Vier jaar geleden stelde de overheid een social mediacode op voor ambtenaren. Het is goed, staat er, dat ambtenaren in contact komen met ‘doelgroepen’ via Twitter en Facebook. Maar ambtenaren vallen wel onder de ministeriële verantwoordelijkheid. Ze moeten dus altijd duidelijk maken dát ze ambtenaar zijn, waar ze werken, en dat ze hun privémening ventileren. Bij het Twitter-account van Yasmina Haifi staat dat zij ‘Programmamanager, Talentscout, coach en Voorzitter Actiecomité Herstel van Vertrouwen’ is, maar niet dat ze werkt voor het Nationaal Cyber Security Center, ofwel het NCTV.

    • Frederiek Weeda
    • Mark Kranenburg