Maliki handhaaft regering Irak tot hof uitspraak doet

Aanhangers van Maliki met een portret van de weggestuurde premier voor aanvang van een steunbetuiging. AFP / Sabah Arar

De gepasseerde premier Nouri al-Maliki heeft zijn weigering om plaats te maken voor een gisteren aangewezen, en internationaal gesteunde, vervanger vanochtend kracht bijgezet. In duidelijke woorden veroordeelde hij de benoeming van Haider al-Abadi: een “schending van de grondwet” en daarom “zonder enige waarde”.

Maar voorlopig is volgens analisten eerder een machtsstrijd binnen het shi’itische establishment dan een staatsgreep aan de gang, schreef Midden-Oostendeskundige Carolien Roelants gisteren in NRC Handelsblad. Voorlopig heeft Irak nog helemaal geen nieuwe premier. Tenminste, niet als het ligt aan de zittende Maliki, melden AP en AFP. In zijn wekelijkse televisietoespraak zei hij dat “iedereen” een uitspraak van het federaal gerechtshof moet afwachten nadat Maliki daar bezwaar maakte tegen de aanwijzing van Abadi.

‘Iedereen accepteren’

Maliki herhaalde deels zijn woorden van eergisteren, maar was met name stelliger:

“Ik kan bevestigen dat de (uittredende) regering niet vervangen zal worden zonder besluit van het hof. Die uitspraak zal eenieder moeten accepteren.”

Onder meer de Verenigde Staten waren er snel bij om de benoeming van Abadi te steunen. Barack Obama zei eergisteren te hopen dat de kandidaat van de Iraakse Nationale Shi’itische Alliantie zo spoedig mogelijk een eenheidsregering zal zien te smeden waarin alle groepen in Irak zijn vertegenwoordigd.

Abadi is al bezig

Volgens Reuters geeft Abadi ondertussen al gehoor aan het verzoek van de VS en is hij reeds bezig met het vormen van een nieuw kabinet. Tevens zou samen met andere partijen al gewerkt worden aan een regeringsprogramma. Roelants:

“Een meer ‘inclusieve regering’ moet Irak weer bij elkaar brengen. Maliki’s regering telt óók Koerden en sunnieten, maar die hebben voor hun gemeenschappen weinig kunnen uitrichten. Tevens verloor Maliki steun in de shi’itische gemeenschap, zelfs binnen zijn eigen partij. De Iraakse Nationale Alliantie, die alle shi’itische partijen omvat, nomineerde Abadi als komende regeringsleider. Het is nu afwachten hoe de machtsstrijd verder verloopt. Maliki is ook minister van Defensie en van Binnenlandse Zaken en heeft leger en milities onder zich. Of Haidar al-Abadi, een ex-minister van Communicatie, in staat is het land te verenigen, is de vraag. En als hij daartoe in staat is, zal het veel tijd vergen.”

Ook Iran schaart zich achter Abadi. De opperste leider Ali Khamenei zei vandaag volgens Reuters dat hij hoopt dat de aanwijzing van de nieuwe premier leidt tot de oprichting van een nieuwe regering en “een wijze les” voor degenen die “zorgen voor opruiing in Irak”.

    • Jules Seegers