Nederland weigert eigen tolk asiel

Gevluchte man die voor Nederlanders in Uruzgan werkte, moet van IND terug naar Noorwegen.

Nederland weigert een Afghaanse tolk asiel te verlenen die voor Defensie heeft gewerkt tijdens de missie in Uruzgan. Hij zegt dat zijn leven in gevaar is als hij uiteindelijk terug moet naar Afghanistan. Abdul Ghafoor Ahmadzai ontvluchtte in 2010 zijn vaderland nadat zijn broer was vermoord omdat hij voor de tolk was aangezien. Na doodsbedreigingen en vele omzwervingen kwam Ahmadzai in juni naar Nederland. Eerder vroeg hij in Noorwegen asiel aan.

Op grond van Europese afspraken stuurt Nederland hem daarom terug naar Noorwegen. Volgens de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bestaat „op juridische dan wel morele gronden geen reden om de aanvraag inhoudelijk in behandeling te nemen”, zo blijkt uit de uitspraak van het hoger beroep door de vreemdelingenrechter in Roermond afgelopen woensdag. De rechter geeft de IND gelijk dat het niet uitmaakt dat hij tolk voor Defensie is geweest.

Volgens Europese regels, de zogeheten Dublin-verordening, mag de Nederlandse overheid asielzoekers terugsturen naar het land waar ze Europa zijn binnengekomen. Maar ze mag daar in „bijzondere, individuele omstandigheden” evengoed een uitzondering op maken. De situatie van de tolk wordt niet zo beschouwd.

Diverse westerse landen die vochten in Afghanistan hebben collectieve regelingen voor tolken die daar voor hun werkten. Nederland wil zo’n regeling niet, schreven ministers Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) en Hennis (Defensie, VVD) vorig jaar aan de Tweede Kamer. „Asielaanvragen worden op individuele basis beoordeeld”, maar „werkzaamheden voor Nederland” wegen mee. „Mensen die in levensgevaar verkeren omdat zij voor de Nederlandse missie gewerkt hebben, moeten op steun kunnen rekenen”, aldus de ministers.

Ahmadzai, die vandaag in een interview in deze krant zijn wanhoop uitspreekt, loopt mede gevaar doordat hij tijdens zijn werk voor de Nederlanders in Uruzgan herkenbaar in beeld is gebracht in een reportage van de BBC. Dit is tegen het beleid van Defensie, om de veiligheid van tolken te allen tijde te waarborgen en hen uit beeld te houden. Defensie wil niet uitleggen hoe dit toch heeft kunnen gebeuren. Het ministerie wil bevestigen noch ontkennen dat Ahmadzai als vertaler in dienst geweest is. Hij heeft naast de BBC-reportage echter foto’s en documenten die dit aantonen.

Defensie reageert ook niet op de afwijzing van zijn asielaanvraag. Justitie gaat „niet in op individuele gevallen”.

Nu de rechter heeft geoordeeld dat Ahmadzai terug moet naar Noorwegen, kan dat land hem uitzetten. Noorwegen wees zijn asielaanvraag af omdat hij niet voor dat land tolkte. Hij valt niet onder de collectieve regeling die Noorwegen heeft voor eigen tolken.

In Noorwegen speelde in mei een vergelijkbaar geval. Een Afghaanse tolk die voor de Noren had gewerkt was uitgezet naar Italië. Na maatschappelijk en politiek protest mocht hij terugkeren naar Noorwegen.

    • Emilie van Outeren