‘Dood betogers Egypte mogelijk misdaad tegen menselijkheid’

De dood van ruim duizend demonstranten, vorige zomer in Egypte, moet internationaal onderzocht worden. Mogelijk zijn hier misdaden tegen de menselijkheid gepleegd, schrijft Human Rights Watch na een jaar lang onderzoek.

Egyptische veiligheidstroepen gebruiken traangas tegen aanhangers van de verdreven president Morsi in de binnenstad van Kairo. Screenshot video AP

De dood van zo’n duizend demonstranten vorige zomer in Egypte, moet internationaal worden onderzocht. Mogelijk zijn hier misdaden tegen de menselijkheid gepleegd, schrijft Human Rights Watch na een jaar lang onderzoek. De moord op de betogers in twee protestkampen was ‘systematisch en opgedragen van bovenaf’.

Human Rights Watch zet ook vraagtekens bij de rol van toenmalig generaal Abdel-Fattah el-Sissi, de huidige president van Egypte. Ook zijn aandeel in het geweld tegen de demonstranten moet volgens de mensenrechtenorganisatie worden onderzocht.

817 doden op Raba’a Plein

Het rapport gaat onder meer in detail in op het verjagen van pro-Morsi-betogers op het Raba’a al-Adawiya Plein. Van begin juli tot 14 augustus protesteerden daar tienduizenden ‘overwegend vreedzame’ aanhangers van de op 3 juli door het leger afgezette president Mohamed Morsi. Ze wilden dat de Moslimbroederschap-politicus - de eerste democratisch gekozen president die niet uit het leger kwam - weer zou worden aangesteld.

Op satellietfoto’s telde Human Rights Watch op de avond van 2 augustus zo’n 85.000 betogers. Twaalf dagen later vielen veiligheidstroepen het protestkamp binnen. Dat ging volgens HRW zo:

Bij alle grote ingangen werden pantservoertuigen, bulldozers, grondtroepen en scherpschutters gestationeerd. De veiligheidstroepen gaven amper of onvoldoende waarschuwingen af en openden het vuur op grote menigten, waardoor het gedurende twaalf uur onmogelijk was het protestkamp veilig te verlaten. Er werd geschoten op geïmproviseerde medische faciliteiten. Scherpschutters richtten zich op eenieder die daar hulp zocht. Tegen het einde van de dag stonden het podium, het veldhospitaal en de moskee in brand. Het dodental, alleen al op dat plein: 817.

Bij de demonstraties en rellen in juli en augustus vorig jaar vonden in totaal 1.150 betogers de dood. Het rapport van HRW zou ook in Egypte worden gepresenteerd, maar hooggeplaatste medewerkers mochten het land gisteren niet in.

    • Laura Klompenhouwer