‘Het IBAN-rekeningnummer is niet zo ingewikkeld’

Dat zei Bernard Juffermans van De Nederlandsche Bank

illustratie martien ter veen

De aanleiding

Sinds 1 augustus zitten we er allemaal aan vast: het IBAN-bankrekeningnummer. Je normale rekeningnummer volstaat niet meer en is uitgebreid tot een code van 18 tekens, om het internationale betalingsverkeer makkelijker te maken. Tot 1 augustus zette je bank de traditionele rekeningnummers automatisch om in de IBAN-nummers, maar nu kan dat niet meer. Je moet dus de IBAN-nummers uit je hoofd leren. Maar dat hoeft helemaal niet zo ingewikkeld te zijn, zei Bernard Juffermans van De Nederlandsche Bank op Radio 1.

Waar is het op gebaseerd?

De IBAN-code bestaat niet uit 18 willekeurige tekens, maar heeft een logica, legt Juffermans uit. De code bestaat uit vier vaste onderdelen: allereerst een landcode, die voor Nederland NL is. Dan volgen twee controlecijfers, die voor iedereen verschillend zijn, en een bankcode die altijd uit vier letters bestaat. Voor een ING-rekening is dat bijvoorbeeld INGB, voor ABN Amro ABNA. De code wordt afgesloten met je bankrekeningnummer, dat wordt aangevuld met nullen zodat de code altijd uit 18 tekens bestaat.

Als je deze logica volgt, beweert Juffermans, wordt het een stuk makkelijker om je rekeningnummer uit je hoofd te leren. „Je hoeft eigenlijk maar twee getalletjes extra te onthouden”, zei hij op Radio 1, doelend op de controlecijfers.

En, klopt het?

Allereerst is het IBAN-nummer natuurlijk moeilijker om te onthouden dan je originele bankrekeningnummer. De code bestaat immers uit je oude rekeningnummer, met daarbovenop extra informatie die je moet onthouden. Die informatie moet daarvoor in je langetermijngeheugen komen en dan moet je het nummer op het geschikte moment op kunnen roepen, vertelt Peter De Graef van de Universiteit van Leuven. Voor het opslaan en het oproepen van informatie heb je je ‘werkgeheugen’, min of meer hetzelfde als je kortetermijngeheugen, nodig. Daarin kun je ongeveer zeven ‘brokjes’ informatie opslaan. Als je elk getal apart uit je hoofd wilt leren, gaat dat moeilijk worden: het IBAN-nummer bestaat uit 18 tekens.

Maar als je je concentreert op de clusters, kun je het IBAN relatief gemakkelijk onthouden. Een IBAN-nummer bestaat uit vier onderdelen, die eventueel nog verder opgesplitst kunnen worden. Op die manier kun je het IBAN-nummer verdelen in stukken van ongeveer vier tekens. „Dat is hetzelfde als je pincode, die kun je ook goed onthouden”, aldus De Graef.

Conclusie

Je oude bankrekeningnummer was makkelijker te onthouden; die was immers korter. Maar het IBAN-nummer is makkelijk op te splitsen in kleinere brokjes informatie, waarvan de mens er ongeveer zeven kan onthouden. De uitspraak wordt daarom beoordeeld als waar.

    • Wouter van Loon