2Doc: Buitenkampers

Nederland 2, 22.45-00.05u.

Juichende Indonesiërs gaven Japanse militairen een overweldigend onthaal in Nederlands-Indië in 1942. Voor de Nederlanders in de kolonie was dat een schok. Waarom waren de Indonesiërs op de hand van Japanners, en keerden zich tegen de Nederlanders?

In de documentaire Buitenkampers van Hetty Naaijkens-Retel Helmrich krijgt deze scène een prominente plaats. Al snel sloten Japanners wijken af met prikkeldraad, waarin de blanken, totoks, terechtkwamen. Minder bekend is dat een grote groep Indische-Nederlanders of Indo-Europeanen buiten de kampen bleef, de ‘buitenkampers’. Wie kon aantonen Aziatische voorouders te hebben, liet de Japanner met rust. Buiten het kamp vormden zij echter het doelwit van Indonesische vrijheidsstrijders, met gruwelijke gevolgen. Zij waren vogelvrij omdat ze geen Nederlanders, maar ook geen Indonesiër waren.

In deze film komen zij uitvoerig aan het woord, maar helaas zonder door vraagstelling te worden gestuurd. Hierdoor verliest het interessante verhaal zijn contouren en maakt Buitenkampers slechts gedeeltelijk waar dat een „verzwegen geschiedenis” voor het eerst aandacht krijgt.

    • Kester Freriks