Humanitaire ‘catastrofe’ in Oost-Oekraïne dreigt

De Oekraïense regering heeft geen mededogen nu de pro-Russische rebellen in paniek op de vlucht zouden slaan.

Nu de pro-Russische milities de Donbass in chaotische slagorde lijken te ontvluchten, is de Oekraïense regering niet meer genegen tot een tijdelijke wapenstilstand om humanitaire hulp mogelijk te maken. Het tegenoffensief van de Oekraïense 'anti-terroristische operatie’ heeft de rebellen afgelopen weekeinde zo goed als omsingeld. Alleen als ze zich „met een witte vlag” overgeven, is volgens Kiev een bestand denkbaar.

De nieuwe ‘premier’ Zachartsjenko van de Volksrepubliek Donetsk, die pas enkele dagen in functie is nadat zijn voorganger naar Moskou leek te zijn uitgeweken, vroeg eerder om een staakt-het-vuren. Tot nu toe weigerden de rebellen steeds een bestand als Kiev dat voorstelde. Igor Strelkov, de militaire commandant van Donetsk, erkende gisteren de nakende nederlaag. Hij beschuldigde met name de Russische Kozakken van lafheid.

President Porosjenko van Oekraïne denkt dat de separatisten nu wel een wapenstilstand willen omdat ze zich, onder dekking van de humanitaire actie die Rusland wil organiseren, willen hergroeperen en herbewapenen.

Intussen verslechtert de toestand in de provinciale hoofdstad Donetsk en vooral de oostelijker gelegen kolenstad Loegansk met de dag.

Donetsk is sinds dit weekeinde omsingeld door Oekraïense strijdkrachten. De stad is niet meer bereikbaar voor hulptroepen en goederen uit Rusland, omdat de logistieke aanvoerlijnen naar het oosten effectief zijn afgesneden. Volgens het stadsbestuur van Donetsk zijn twintigduizend burgers verstoken van elektriciteit.

Raket- en granaatvuur heeft talrijke overheidsgebouwen en woonhuizen verwoest. Vanmorgen werd een gevangenis getroffen. Circa honderd gedetineerden wisten op de vlucht te slaan. In Gorlivko dreigt een „ecologische ramp” als de chemische fabriek Stirol zou worden geraakt.

In Loegansk, vlakbij de open grens met Rusland die tot nu toe nog niet is afgegrendeld door de Oekraïense troepen, is de situatie volgens het plaatselijke bestuur „catastrofaal”. Al tien dagen heeft de bevolking er geen water, gas en licht. Het netwerk voor vaste en mobiele telefonie functioneert niet meer. De meeste winkels zijn gesloten. In de stad werken nog slechts enkele apotheken, aldus de burgemeester van Loegansk.

Rusland zegt al meer dan 50.000 vluchtelingen in tentenkampen te hebben opgevangen. Volgens de vluchtelingenorganisatie UNHCR van de VN zijn tot nu toe bijna 120.000 mensen door het geweld op de Krim en in Oost-Oekraïne verdreven.

De Oekraïense regering beschuldigt de pro-Russische milities ervan dat ze proberen te ontkomen door zich te vermommen als burgervluchtelingen.

    • Hubert Smeets