Etihad koopt met belang in Alitalia positie in Europese luchtvaart

De Arabische maatschappij Etihad (Abu Dhabi) investeert fors in het noodlijdende Alitalia. En versterkt daarmee zijn eigen positie.

De bazen van Etihad (James Hogan, links)en Alitalia (Gabriele Del Torchio, rechts) tonen zich tevreden over het akkoord dat zij hebben gesloten over een investering van honderden miljoenen door Etihad. Foto Bloomberg

Een herstructureringsplan van 1,8 miljard euro moet de noodlijdende luchtvaartmaatschappij Alitalia „sexier” maken en tegelijkertijd Etihad, uit Abu Dhabi, een sterkere positie geven op de Europese markt.

Na maanden onderhandelingen presenteerde Alitalia en Etihad vrijdag een akkoord dat de maatschappij uit de Verenigde Arabische Emiraten een belang van 49 procent geeft in Alitalia. Brussel eist dat de controle over Europese luchtvaartmaatschappijen in Europese handen is, anders vervallen de landingsrechten.

Onder het akkoord investeert Etihad fors. Maar onderdeel van het herstructureringsplan is ook dat de overwegend Italiaanse schuldeisers een deel van de schuld van ruim 1 miljard euro afschrijven, en dat andere aandeelhouders, overwegend Italiaans, ook meebetalen aan de uitbreiding van het aandelenkapitaal.

„We geloven in Alitalia”, zei de president van Etihad, de Australiër James Hogan. „We willen er een sexier onderneming van maken.” Maar „financieel is het nu een zwakke onderneming” en „er zullen moeilijke keuzes gemaakt moeten worden” om ervoor te zorgen dat het bedrijf in in 2017 uit de rode cijfers is. Alitalia lijdt al ruim tien jaar verlies.

Volgens het herstructureringsplan verdwijnen er 2.250 banen, ongeveer 15 procent. De vakbonden hebben zich lange tijd verzet tegen ontslagen. Vorige week nog leidde een protest van de bagageverwerkers tot een enorme chaos op het Romeinse vliegveld Fiumicino. Nu zijn de bonden, zij het schoorvoetend, akkoord gegaan. Dat gebeurde na „het besef dat er geen geloofwaardig alternatief was om een toekomst voor Alitalia, zijn werknemers en de hele nationale economie te garanderen”, zeiden de drie grote vakbonden in een verklaring.

In 2008 was dat alternatief er overigens wel. Air France-KLM, dat indertijd een belang van een kwart in Alitalia had, had een vergelijkbaar herstructureringsplan voorgesteld, met nog grotere investeringen. Dat werd afgewezen door de bonden, die toen een dergelijke vermindering van het personeel onnodig vonden. Bovendien speelde dit aanbod in een verkiezingscampagne. De rechtse leider Silvio Berlusconi wist het aanbod van Air France-KLM te presenteren als een uitverkoop aan het buitenland. Hij bewoog daarna als premier een groep bevriende investeerders tot investeringen, waarbij de staat de schulden overnam. Alitalia bleef echter verlies lijden, waardoor de schulden snel weer opliepen. In kritische commentaren in de Italiaanse pers wordt voorgerekend dat het nee van toen zeker een miljard euro heeft gekost.

Air France-KLM was bij een tussentijds reddingsplan vorig najaar niet geïnteresseerd in deelname aan een kapitaalsuitbreiding. Zij bleef wel een bescheiden belang houden in Alitalia en deelt ook vluchten met Etihad.

Onder het akkoord met Etihad zal Alitalia vaker en vanuit meer verschillende Italiaanse steden op Abu Dhabi vliegen, om de positie daarvan als internationale hub te versterken.

Alitalia zal ook geleidelijk aan meer andere intercontinentale vluchten uitvoeren. Een aantal verliesgevende routes wordt opgeheven. De samenstelling van de vloot vliegtuigen zal daaraan worden aangepast.

„Dit is een strategische, commerciële investering voor de lange termijn”, zei Etihad-president Hogan. Het is de belangrijkste investering tot nog toe van Etihad. De tien jaar geleden opgerichte maatschappij is met een reeks overnames de concurrentie aangegaan met rivaal Emirates. Etihad heeft nu belangen in Air Berlin, Aer Lingus, Air Serbia, Air Seychelles, Virgin Australië en Jet Airways.

Europese luchtvaartmaatschappijen kijken met argusogen naar de snelle groei van Etihad en Emirates. Air France-KLM en Lufthansa hebben de Europese Commissie geschreven met het verzoek om te onderzoeken of hier sprake is van oneerlijke concurrentie. De Arabische maatschappijen zouden profiteren van staatssteun, onder andere in de vorm van goedkope brandstof.

Het akkoord tussen Etihad en Alitalia zal binnenkort worden voorgelegd aan Brussel. „We zijn vol vertrouwen” dat de Europese Commissie het groene licht geeft aan het akkoord, zei de Italiaanse minister van Transport Lupi. Lupi had eerder gezegd dat er door de aanhoudende verliezen en hoge schuldenlast van Alitalia maar twee opties waren, „het herstructureringsplan van Etihad of de afgrond”.

    • Marc Leijendekker