opinie

    • Carolien Roelants

De kalief is gewoon een nieuwe Saddam

Een van de stadjes waarvan het kalifaat zich de afgelopen week in Irak heeft meester gemaakt is Qaraqush, in de bijbelgordel bij Mosul in de Vlakte van Niniveh. Ik was er ruim vijf jaar geleden om te schrijven over de Iraakse christenen, en het nieuws over de opmars van de jihadisten zei me daardoor een stuk meer. Acht kerken telt Qaraqush, als de nieuwe bezitters ze nog hebben laten staan, voor de 50.000 inwoners die er toen waren. Ik logeerde er bij een aardige familie thuis, en sprak onder anderen de oudste priester ter plaatse die er vol trots op wees dat het christendom hier bijna vanaf zijn eerste begin aanwezig was.

Als ik heel pessimistisch mag zijn: net zoals andere oude, andersdenkende godsdiensten als het yezidisme en het shabakisme is het christendom hier nu aan zijn eind gekomen met de opmars van de Islamitische Staat en de massale vlucht van de gelovigen. Ik zeg niet dat het kalifaat eeuwigheidswaarde heeft. Maar ik denk niet dat de 200.000 christenen die in Qaraqush en de andere stoffige plaatsjes in de Vlakte van Niniveh leefden hier nog terugkomen als de jihadisten niet meteen worden teruggeslagen. Obama zei vorige week dat hij „ze niet een kalifaat zal laten oprichten”, maar ik heb niet het idee dat de jihadisten bang zijn voor zijn bommen. Integendeel, ze kicken erop.

Het was er toen, in december 2008, ook heel problematisch voor de christenen. Uit de nabije miljoenenstad Mosul waren in een paar maanden tijd duizenden christenen weggevlucht voor een serie moorden op geloofsgenoten. In Mosul was wat nu de Islamitische Staat heet en toen Al-Qaeda-in-Irak, al zeer actief. Met de voorbereidingen voor wat nu gebeurt, kan je wel zeggen.

Veel van de ontheemden zaten in Qaraqush, vol woede en vol heimwee naar wijlen Saddam Hussein die tenminste iedere misdadiger en terrorist ophing. Sommigen waren van plan terug te gaan naar Mosul als het tij keerde, maar in het algemeen was er al jaren een uittocht gaande uit Irak, en trouwens het hele Midden-Oosten. Ik schreef meer dan tien jaar geleden dat alle kerken in het gebied als musea zouden eindigen. Ik had ongelijk. Als de jihadisten zo doorgaan wordt elk spoor van andere religies uitgewist.

Waarom? Wat beweegt deze mensen? In meerderheid zijn het boze jonge sunnieten met een hopeloze toekomst die het licht hebben gezien en nu in plaats van onder- de bovenliggende partij zijn geworden. En dat gewapenderhand laten blijken. Volgens mij is hun aanvoerder, de zelfbenoemde kalief, niet veel anders dan Saddam, zij het zonder sigaar. Of een nieuwe Assad, maar dan met vrouw in gezichtssluier. Dat zijn ook stuk voor stuk leiders die met buitensporig geweld hun bevolkingen in toom houden/hielden. Hij gebruikt zijn ultraradicale interpretatie van de islam gewoon als wapen om alle tegenstand op te ruimen.

Tot dusverre heeft hij het machtsspel zeer sluw gespeeld. Arme, arme burgers, van welk geloof dan ook, die alweer niets wordt gevraagd.

    • Carolien Roelants