‘Erdogan wint presidentsverkiezingen’

De Turkse premier Erdogan wordt opgewacht door grote groepen aanhangers nadat hij zijn stem heeft uitgebracht in Istanbul. Foto EPA / Sedat Suna

De Turkse premier leidt in de presidentsverkiezingen. Volgens de Turkse televisie zou Recep Tayyip Erdogan 56,4 procent van de stemmen hebben. Er is nu 43 procent van de stemmen geteld, schrijft persbureau Reuters.

Update 19.20: Ook de Turkse minister van Justitie heeft gezegd dat Erodogan de verkiezingen heeft gewonnen. Mustafa Sentop, de vicevoorzitter van de AK-partij zegt dat de premier 53 procent van de nu getelde 94 procent van de stemmen heeft, melden persbureau Reuters en AP. Erdogans rivaal Ihsanoglu, zou de voorspelde 38 procent van de stemmen hebben, de derde kandidaat 9 procent. Erdogan heeft in een eerste reactie gezegd dat “het land zijn wil heeft getoond” en zal later vanavond spreken.

Het is voor het eerst dat de Turkse president rechtstreeks door het volk wordt gekozen. Voorheen deed het parlement dat. Het presidentschap is nu nog een grotendeels ceremoniële functie in Turkije. Maar Erdogan wil daar verandering in brengen. Wat hij dan precies wil, heeft hij niet uitgebreid gezegd. Maar waarschijnlijk wil Erdogan de touwtjes stevig in handen houden. Zijn twee opponenten willen het huidige presidentiële model behouden, waarin de premier de meeste macht heeft.

De zege van Erdogan werd verwacht. Zijn twee tegenstanders zijn Ekmeleddin Ihsanoglu en de Koerdische kandidaat Selahattin Demirtas. De verwachting is dat Demirtas, de kandidaat van de partij van de Koerdische minderheid slechts zo’n 8 procent van de stemmen krijgt. Ihsanoglu, de gemeenschappelijke kandidaat van meerdere oppositiepartijen waaronder de republikeinen (CHP) en de ultranationalisten (MHP), kan in de peilingen op 38 procent van de stemmen rekenen.

Ihsanoglu: onregelmatigheden

Kandidaat Ihsanoglu heeft overigens vandaag gezegd dat er tijdens de stembusgang onregelmatigheden hebben plaatsgevonden. Volgens de politicus fotografeerden kiesgerechtigden hun stembiljetten, aldus persbureau AP. Ihsanoglu denkt dat de stemmers de foto’s maken om te bewijzen dat ze op een bepaalde partij hebben gestemd en in ruil hiervoor geld of cadeaus ontvangen. Ihsanoglu zei dat hij een officiële klacht zou indienen.

In het zuidoostelijk gelegen Sanliurfa is een man opgepakt die de naam van premier Recep Tayyip Erdogan op meerdere stembiljetten probeerde aan te kruisen. Niettemin waren internationale verkiezingswaarnemers tot nu toe tevreden over het verloop van de stembusgang. Het hoofd van een groep toezichthouders van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zei dat het stemproces ‘soepeltjes’ verliep.

Als Erdogan wint, gaat Turkije mogelijk van een parlementair systeem over naar een semi-presidentieel systeem. De voorlopige uitslag komt waarschijnlijk morgen. De definitieve uitslag volgt dan vrijdag.

Lees ook het artikel ‘Turkije gaat morgen naar de stembus – vijf vragen over presidentsverkiezingen’ voor meer achtergronden over de verkiezingen en wat er mogelijk verandert.

    • Anouk Eigenraam