Russisch wantrouwen

De Engelse grootmeester Danny King, die bij de olympiade in Tromsø iedere dag en altijd welbespraakt een paar interviews maakt, zei: „Ik weet iets van de Russische mentaliteit en vergeef me dat ik het zeg, maar die is soms nogal wantrouwig.” Zijn Russische gesprekspartner Vladimir Kramnik moest lachen en gaf hem gelijk, maar dat betekende niet dat zijn eigen wantrouwen verdween.

Kramnik had gezegd dat de landen waarvan bekend was dat ze op Garri Kasparov zullen stemmen bij de verkiezing van de volgende president van de FIDE betere hotels hadden gekregen dan de landen die voor Kirsan Ilyumzhinov waren, zoals Rusland. Hij zei ook dat op het vliegveld van Tromsø alle Russen streng gefouilleerd waren en dat ieder voorwerp in hun koffers grondig was onderzocht. „Onze band is daardoor nog hechter geworden, want nu weten we allemaal precies van elkaar wat we hebben meegenomen.”

Het is waar dat zowel de toernooidirecteur in Tromsø als de plaatsvervangend directeur een belangrijke rol speelt in de verkiezingscampagne van Kasparov. Maar konden ze regelen dat de Noorse douane de Russen extra hard aanpakte? En waarom zouden ze dat willen? Kramnik zei: „Misschien is het toeval, maar er zijn te veel vreemde dingen.”

Er staat veel op het spel voor de Russen. Ze hebben altijd de sterkste ploeg, maar in Bled in 2002 was het de laatste keer dat ze de olympiade wonnen. In Tromsø zijn de spelers een week van tevoren aangekomen in een grote groep; een masseur, twee captains, twee trainers en nog wat andere hulpverleners. Toch gaat het niet helemaal naar wens. In de vierde en vijfde ronde speelde Rusland gelijk tegen China en Bulgarije. Geen schande, maar de tijd van Russische overmacht is voorbij.

In de krant van donderdag liet ik het staartje van de partij tussen Kramnik en Veselin Topalov zien. Daarin werd Topalov, wereldkampioen van 2005 tot 2006, moeiteloos door Kramnik weggeblazen. Dat hij nog steeds mooi en sterk kan schaken, had Topalov twee dagen eerder getoond tegen de Spanjaard Francisco Vallejo Pons. Over die partij zei hij na afloop: „Een mooie partij, maar erg moeilijk was het niet.”

Veselin Topalov - Francisco Vallejo Pons, olympiade Tromsø 2014

1. d4 f5 2. c4 Pf6 3. Pc3 e6 4. a3 Een kalme zet. Hij wil 4...Lb4 verhinderen. 4...g6 5. Lf4 Lg7 6. e3 0-0 7. Pf3 d6 8. Le2 Wit heeft geen openingsvoordeel, maar zwart gaat daar nu voor zorgen. 8...h6 9. h3 g5 Van deze verzwakking van f5 zal zwart later veel last hebben. 10. Lh2 Pbd7 11. Dc2 b6 12. Td1 Kh8 13. b4 Lb7 14. d5 e5 15. Pd2 c6 Te optimistisch. Zwart geeft zichzelf ook nog een zwakte op d6. 16. dxc6 Lxc6 17. 0-0 Tc8 18. Dxf5 Dit komt op een dame-offer neer. 18...Pe4

DIAGRAM TopVal

19. Dxf8+ Lxf8 20. Pdxe4 Een offer kun je het nauwelijks noemen. Wit heeft genoeg materiaal voor de dame. 20...Dc7 21. Td2 Kg7 22. Tfd1 Pf6 23. Pxd6 Nu d6 gevallen is, volgt later pion e5 vanzelf. 23...Lxd6 24. Txd6 De7 25. Lg3 Le8 26. Txf6 Als Topalov een kwaliteit kan offeren, doet hij het graag. De stukken die hij overhoudt werken optimaal samen. 26...Dxf6 27. Pe4 Dg6 28. Pd6 La4 29. Td5 Db1+ 30. Kh2 Tf8 31. c5 Lb3 32. Txe5 Dc2 33. Lf3 Txf3 Om een ondersteuner van wits gevaarlijke c-pion te verwijderen, maar het helpt niet. 34. gxf3 bxc5 35. bxc5 La4 36. Pf5+ Kg6 37. c6 De c-pion beslist. Na 37...Dxc6 komt 38. Pe7+ en na 37...Lxc6 komt 38. Pd4 gevolgd door 39. Te6+. 37...h5 38. Pd4 Dc4 39. h4 gxh4 40. Lxh4 a5 41. Te6+ Kf7 42. Te7+ Kg6 43. c7 Zwart gaf op.