High five als de bommen vallen

Na de Amerikaanse bommen reageren Koerden opgelucht. Maar de verhalen van de mensen die vastzitten in de bergen zijn huiveringwekkend.

Amerikanen proberen omsingelde yezidi’s te helpen met voedseldroppingen

Als aan het eind van de middag Amerikaanse bommen vallen op materieel van de extremistische organisatie Islamitische Staat (IS) in Noord-Irak, geven directeur Eyüp Burc en een redactrice van de Turks-Koerdische nieuwszender IMC elkaar een high five en een korte knuffel. Eindelijk. Na dagen van nieuws over bezwijkende Koerdische peshmerga-troepen, IS-opmars, moordpartijen en tienduizenden aan de hitte bezwijkende gevluchte Irakese yezidi’s, een etnisch-Koerdische minderheid, is er internationale gewapende bijstand.

’s Middags gooiden twee Amerikaanse F-18 gevechtsvliegtuigen lasergeleide bommen op een mobiele raketlanceerinstallatie waarmee IS de peshmerga bij Erbil bestookte, de hoofdstad van de autonome Koerdische regio in Irak. ’s Avonds vielen de Amerikanen met een drone en vier F-18’s een konvooi van IS en twee mortierinstallaties aan.

Deze luchtsteun is er in eerste instantie op gericht te voorkomen dat Erbil valt. Koerdische troepen zijn op een half uur rijden van de stad in gevecht met IS. De Koerden hebben de hele week terrein moeten prijsgeven. Jong en oud zijn gemobiliseerd.

De redactrice gaat weer achter haar computer zitten om een reportage af te monteren. IMC, een grote nieuwszender in Turkije waar vooral minderheden naar kijken, heeft als enige nieuwsorganisatie een verslaggever in de bergen bij Sinjar. Daar zitten naar schatting nog vijftigduizend mensen vast zonder water en voedsel. De journalist ter plaatse stuurt huiveringwekkende verhalen door over moeders die hun door uitdroging omgekomen kinderen achter moesten laten om verder te kunnen vluchten. De mensen die hij probeert te interviewen kunnen zelfs het woord ‘help’ niet zeggen, omdat hun kelen te droog zijn.

Een paar uur na de eerste bommen komen berichten over gevechten rondom Sinjar. Met Amerikaanse gevechtsvliegen zouden tientallen IS-strijders zijn gedood. „Met deze luchtsteun kunnen veilige routes worden gemaakt waarlangs vluchtelingen uit de bergen weg kunnen”, zegt IMC-directeur Burc. Hij behoort zelf ook tot de yezidi’s, een oude religieuze minderheid met een eigen scheppingsverhaal. De vluchtelingen in het droge hete gebergte kunnen langs één kant naar beneden richting Syrië, maar de meeste mensen zijn te zwak om kilometers door de bergen te lopen.

Water- en voedseldroppings met Amerikaanse vrachtvliegtuigen en Turkse helikopters hebben lang niet iedereen bereikt. De helikopters moesten hoog blijven vliegen omdat ze door IS beschoten werden. De watertanks spatten daardoor vaak kapot als ze de grond raken, vertelt Burc.

De Amerikaanse luchtsteun blijft in eerste instantie beperkt tot Sinjar en de omgeving van Erbil, waar de meeste Amerikanen zijn gestationeerd. President Obama heeft het sturen van grondtroepen uitgesloten en aandringen op een brede regering in Irak, waarin alle etnische en religieuze groepen zijn vertegenwoordigd .

Intussen worden naar schatting vijfduizend yezidi’s en christenen door IS vastgehouden sinds de veroveringen van tal van dorpen afgelopen week. ,,Dat doen ze om twee redenen,” zegt Burc. „Om gevangenen mee te kunnen ruilen. En als menselijk schild. Voor als er wordt gebombardeerd.”

    • Marloes de Koning