De vlieg in Isabella’s kist

Prinses Isabella van Aragon (1470-1524) – hier haar borstbeeld door Francesco Laurana, ca. 1488 – was hertogin van Milaan in een tijd dat haar oom Ludovico Sforza (‘Il Moro’) er de werkelijke macht had. Ze is vooral bekend omdat veel kunsthistorici in haar de vrouw zien die Leonardo da Vinci afbeeldde op de Mona Lisa. Haar levenseinde was tragisch – twee van haar drie kinderen stierven jong en zij overleed aan kwikvergiftiging. Kwik was toen een vergeefs medicijn tegen syfilis.

Isabella speelt ook een rol in de biologie. In haar hermetisch gesloten sarcofaag zijn resten van een verpopt insect gevonden. Het minuscule popje is nu pas onderzocht. Het blijkt een Zwarte wapenvlieg (Hermetia illucens) te zijn (Journal of Archaeological Science, september). En dat is een raadsel. Want deze Amerikaanse vlieg, die leeft van organisch afval, was pas in 1926 voor het eerst in Europa gezien, op Malta.

De onderzoekers zien een paar oplossingen voor het raadsel. De Zwarte wapenvlieg is misschien helemaal niet Amerikaans, maar heeft altijd al in Europa geleefd, alleen nooit opgemerkt. Of misschien is de vlieg al in de zestiende eeuw meegereisd met Spaanse galjoenen uit Amerika, die ook Napels aandeden, en leeft hij dus sindsdien ook in Europa.

    • Hendrik Spiering