Zo slepen eredivisieclubs hun miljoenen binnen

De competitie begint weer vanavond. Naast hun sportieve ambities moeten clubs ook een gezonde begroting zien te realiseren. Een overzicht van hoe ze dat doen.

Ajax profiteert het meest van televisiegelden

De eredivisie begint vanavond met PEC Zwolle, dat thuis speelt tegen FC Utrecht. Wordt Ajax weer kampioen, of kunnen Feyenoord, PSV of FC Twente iets veranderen aan die hegemonie? Weet het gepromoveerde FC Dordrecht degradatie te voorkomen? Vragen die elke fan vanaf nu beantwoord ziet worden.

Voor leidinggevenden van de voetbalclubs spelen daarnaast ook hele andere vragen. Het financieel goed laten draaien van een voetbalclub blijkt vaak nogal lastig te zijn. In het seizoen 2012-2013 waren de resultaten van alle eredivisieclubs bij elkaar goed voor 18,6 miljoen euro verlies. De KNVB deelt de betaaldvoetbalclubs jaarlijks in op basis van hun financiële situatie. Clubs in categorie 1 staan onder financieel toezicht van de voetbalbond. Categorie 3 is juist een teken dat de club kerngezond is. Het gaat steeds iets beter. Vier jaar geleden zaten nog dertien clubs in de gevarenzone. Nu staan er nog vijf clubs uit de eredivisie en eerste divisie onder toezicht.

Clubs moeten het vooral hebben van sponsorinkomsten, kaartverkoop, televisiegelden en transfers. Neem bijvoorbeeld de inkomsten van de nummer zeven van de afgelopen twee seizoenen. De 17 miljoen euro die FC Groningen ontving in het seizoen 2012-2013, transfers niet meegeteld, kwamen vooral van sponsoring (8,7 miljoen), kaartverkoop (4) en televisierechten (3,5).

De belangrijkste bron van inkomsten, sponsoring, vind je overal terug. Op het shirt, op reclameborden, op trainingspakken. Over het seizoen 2012-2013, de meest recente cijfers die de KNVB heeft, haalden de achttien clubs samen 188 miljoen euro aan sponsoring binnen.

Afgelopen seizoen leverde alleen al de shirtsponsoring 44 miljoen euro op, blijkt uit het European Jersey Report van Repucom. Koploper is Ajax, dat dankzij Aegon 11,6 miljoen euro opstreek. Vlak daarachter komt PSV, dat dankzij Philips en Freo 9,8 miljoen euro incasseerde.

Ook trouwe fans zijn belangrijk, en niet alleen voor de goede sfeer in het stadion. Seizoenskaarthouders brengen veel geld naar de clubkas. De goedkoopste seizoenskaart bij nieuwkomer FC Dordrecht kost 135 euro. Daarvan zijn er zo’n 2.500 verkocht, wat ruim drie ton oplevert voor de gepromoveerde club. Overigens scheelt de prijs niet veel met de goedkoopste seizoenskaart bij kampioen Ajax: 144 euro. Maar de Amsterdamse club verkoopt er 40.000.

Twee van de drie clubs die vorig seizoen promoveerden naar de eredivisie – FC Dordrecht en Excelsior – zagen het aantal verkochte seizoenskaarten bijna verdriedubbelen, blijkt uit onderzoek van dagblad Metro. Toch dalen de totale inkomsten uit kaartverkoop, stelt de KNVB. De reden: Nederlandse clubs worden steeds sneller uitgeschakeld in Europa, en spelen zo minder wedstrijden.

De televisierechten van de eredivisie zijn sinds 2012 in de handen van Fox, het mediabedrijf van Rupert Murdoch. Voetbalclubs ontvangen sindsdien bedragen op basis van hun prestaties van de afgelopen tien jaar. Hoe hoger een club eindigt, hoe groter het percentage uit de geldpot dat de club ontvangt. Zo komt het dat meer dan de helft van de dit jaar beschikbare 67 miljoen euro wordt verdeeld over de beste vijf clubs: Ajax, PSV, FC Twente, Feyenoord en AZ. Ook aan de samenvattingen wordt geld verdiend. In maart kocht de NOS de rechten voor de komende drie jaar voor naar verluidt twintig miljoen euro. Daarvan gaat het merendeel naar Fox, maar ook de eredivisieclubs krijgen zo nog eens ruim zeven miljoen euro.

Wat betreft transfers is de Nederlandse competitie net een handelshuis. Een goede speler is snel vertrokken naar een buitenlandse (top)club. Maar dat levert wel een hoop geld op. De afgelopen vijf jaar verdienden de achttien clubs samen steeds meer geld aan transfers dan ze uitgaven.

Dit seizoen is de transferbalans positief: 84 miljoen euro in de plus. En dan hebben clubs nog tot 1 september om door te handelen. Want reken maar dat Ajax, Feyenoord en PSV veel geld verdienen als spelers als Daley Blind, Jordy Clasie en Memphis Depay alsnog verkassen.

    • Sam de Voogt