Nog één racistische grap en dan vliegt Jeremy Clarkson eruit

De BBC stelt een onderzoek in naar de racistische grappen van Jeremy Clarkson van het populaire autoprogramma Top Gear. Maar ja, hij is zo lucratief.

Jeremy Clarkson in een Aston Martin DBS Volante. Roemenië, 2009. Foto AFP

Jeremy Clarkson is het grootste exportproduct van de BBC. Maar ook de presentator die de Britse publieke omroep iedere maand opnieuw in verlegenheid brengt wegens racistische en discriminerende uitspraken. En daarom is de BBC begonnen met een intern onderzoek naar de xenofobie van Jeremy Clarkson, zo meldde The Guardian deze week.

De 54-jarige presentator van het populaire programma Top Gear heeft al een laatste waarschuwing gekregen. Zo schreef hij eerder zelf al in zijn column in The Sun. Komt er nog één klacht binnen dan wordt hij ontslagen.

De jongste ophef ontstond nadat Clarkson het woord ‘nigger’ zou hebben gebruikt om een vergelijking tussen twee auto’s te maken. De beelden werden niet uitgezonden, maar doken in mei op op de website van de Daily Mail. Daaruit blijkt dat hij een oud kinderversje opzegt („Eeny, meeny, miny, moe/ Catch a nigger by the toe”), maar juist het omstreden zinsdeel inslikt.

Daarvoor had Clarkson al excuses moeten aanbieden voor tientallen andere stommiteiten. Waaronder het gebruik van het woord ‘slope’ (min of meer spleetoog), het vergelijken van Japanse auto’s met misvormde mensen, en het vergelijken van Mexicaans eten met kots (en vervolgens zeggen dat de ambassadeur toch niet zou klagen omdat hij vast lag te slapen). Toen hij zei dat stakers neergeschoten zouden moeten worden, ontving de BBC meer dan 31.000 klachten.

Toezichthouder Ofcom tikte Top Gear slechts een paar maal op de vingers. Het programma staat „bekend om zijn oneerbiedige stijl en onverbloemde humor”. Over Mexico schreef Ofcom: „We denken dat kijkers er zich bewust van zijn dat het programma veelvuldig nationale stereotypen gebruikt als een komische stijlfiguur, en dat er nauwelijks nog landen zijn die geen voorwerp van spot zijn geweest.”

Maar volgens The Guardian maakt de BBC-top zich zorgen dat het niet om blunders gaat, maar sprake is van een racistische cultuur bij het programma. De omroep loopt al op haar tenen vanwege andere schandalen, waaronder het kindermisbruik door wijlen BBC-presentator Jimmy Savile en Rolf Harris, en het feit dat er onderhandeld moet worden over de financiering voor de komende jaren.

Ontslag van Clarkson is echter niet zo eenvoudig. Hij is eigenaar van het productiebedrijf dat Top Gear maakt en een publiekstrekker. Wereldwijd trekt Top Gear meer dan 350 miljoen kijkers in 214 verschillende landen, er is een Top Gear-tijdschrift en een festival in Australië dat 45.000 bezoekers trok.

Dat levert Clarkson een jaarinkomen op van 14 miljoen pond (17,8 miljoen euro). De exportafdeling BBC Worldwide verdiende vorig jaar 157,4 miljoen pond (200 miljoen euro) aan de buitenlandse verkoop van programma’s als Top Gear, Dr Who en Sherlock Holmes. Daarvan gaat het merendeel naar de BBC, waardoor het Britse kijk- en luistergeld zo laag mogelijk blijft.

    • Titia Ketelaar