Moskou kiest nu voor lokale vechtjas uit Donetsk

Nieuwe premier Donetsk

Zijn benoeming toont aan dat Kremlin niet te veel directe verantwoordelijkheid wil.

Foto AFP

Voor de derde keer in vier maanden wordt de leiding van de Volksrepubliek Donetsk gesaneerd. Dit keer worden de separatisten in Oost-Oekraïne van te veel Russische invloeden gezuiverd. De oorlog in de Donbass moet nu weer worden ‘geOekraïniseerd’.

Daarom is premier Aleksandr Borodaj, een Moskoviet, gisteren vervanger door de lokale vechtjas Aleksandr Zachartsjenko. De verdediging van de bijna omsingelde stad Donetsk kan in deze kritieke fase kennelijk maar beter niet door ‘vreemde’ krachten worden geleid.

Het feit dat de meeste voorlieden van de volksrepubliek uit Rusland en soms zelfs direct uit Moskou komen, ondermijnt de authenticiteit van de separatistische beweging in OostOekraïne, nu de regeringstroepen oprukken. Bovendien wil het Kremlin niet te veel directe verantwoordelijkheid dragen. Via ‘Oekraïnisering’ van de burgerkrijg kan Rusland voor zichzelf nuttige afstand scheppen.

Anders dan de andere militieleiders is Zachartsjenko is wel geworteld in Donetsk. Hij werd in 1976 in de stad geboren en studeerde er informatica aan de technische universiteit. Althans, dat heeft Zachartsjenko zelf verteld, nadat hij medio april betrokken was geraakt bij de afscheidingsbeweging.

Zachartsjenko was toen leider van de sportschool Oplot (Bolwerk). In de buurt van het Leninplein in Donetsk had dit filiaal van de vanuit Charkov opererende krachthonkketen Oplot zijn clubhuis. Zachartsjenko en zijn mannen kregen op 16 april het stadhuis van Donetsk ‘onder controle’. Later deed hij hetzelfde bij de studio’s van de lokale omroep. Ook bij gewapende acties in de steden Slavjansk en Gorlivko zou hij betrokken zijn geweest.

Volgens plaatselijke journalisten opereerde Zachartsjenko op verzoek van de burgemeester van Donetsk. Ruim drie maanden geleden had de plaatselijke oligarchische elite, die de Donbass altijd had bestuurd als haar persoonlijke eigendom, de illusie dat ze zich feitelijk (niet formeel) kon losmaken van Kiev zonder geweld.

Maar een week eerder was in het bezette provinciegebouw al de Volksrepubliek Donetsk uitgeroepen. Dat was voor de interim-regering in Kiev aanleiding een ‘anti-terroristische operatie’ af te kondigen.

Hoeveel mannen Zachartsjenko voor deze acties tot zijn beschikking had, weigerde hij in een interview met de populaire Russisch-talige krant Moskovsky Komsomolets te zeggen. „Een militair geheim”, antwoordde hij op elke concrete vraag. Het enige dat hij wel wilde openbaren, is dat zijn jongens bij Oplot zich hebben bekwaamd in allerlei vechtsporten en dat ze niet drinken als ze in actie moeten komen.

Lokale media hebben tot nu toe nog weinig biografische details over Zachartsjenko boven water gekregen. Volgens de lokale website Ostrov heeft zich in het verleden beziggehouden met smokkel van contrabande langs de grens met Rusland bij Loegansk.

De machtswisseling in Donetsk is waarschijnlijk afgedwongen door Moskou. Vorige week was Borodaj in Rusland. Borodaj zelf zegt zich niet uit de strijd terug te trekken. Hij wordt ‘adviseur’ van Zachartsjenko.

    • Hubert Smeets