Koolhaas terug bij het modernisme

Hoofdkantoor van jeansproducent G-Star RAW in Amsterdam ontworpen door OMA/Rem Koolhaas. Foto Walter Herfst

Bij de ingang van het nieuwe hoofdkwartier van G-Star RAW op een bedrijventerrein pal naast de Amsterdamse ringweg A10 hangt een foto van de inspiratiebron voor de nieuwbouw van het Nederlandse jeansmerk. De foto laat het interieur zien van een hangar van een Amerikaanse vliegtuigfabriek: rondom een vliegtuig in aanbouw staan bureaus waaraan ontwerpers en andere medewerkers aan het werk zijn. Een soortgelijk ‘industrieel’ gebouw wenste de directie van G-Star RAW van Rem Koolhaas’ Office for Metropolitan Architecture (OMA) als onderkomen voor de 650 ‘creatievelingen’ van het bedrijf die in vier verschillende, over Amsterdam verspreide gebouwen werkten.

OMA heeft G-Star RAW gegeven wat het wilde. Het hoofdkwartier is een ‘rauw’, hard, industrieel gebouw geworden van staal, glas en beton. Op straatniveau is het zelfs afstotend: hier is het gebouw volkomen gesloten en heeft het iets van een gevangenis. De onderste verdiepingen die dienen als parkeergarage hebben muren gekregen van grote betonplaten. Vooral de langste hiervan doet, met een lengte van 140 meter, denken aan de Berlijnse muur. Een van de betonplaten fungeert als imposante, ‘Sesam-open-u’-deur, waarachter een hellingbaan naar het dak van de parkeergarage voert.

Het eigenlijke kantoor op het dak van de garage is juist volkomen open. De noordgevel langs de A10, waarachter de creatievelingen werken, is hoofdzakelijk van glas met een omlijsting van zwart beton. De op het zuiden gerichte achterkant van het gebouw, waar kantoren en vergaderruimtes liggen, is voorzien van verticale, witte lamellen die het zonlicht weren.

Met een paar ingrepen hebben de ontwerpers van OMA een simpele kantoor-doos veranderd in een flexibel gebouw. Uit het rechthoekige volume zijn een paar happen genomen die door immense, hangarachtige schuifdeuren van staal en glas kunnen worden omgetoverd tot ruimtes voor modeshows en feesten. Ook is er een ver uitkragende glazen bak aan de doos gehangen waarin onder meer een zaal voor productpresentaties is gelegen.

Ook het interieur, deels door de winkelontwerpers van G-Star zelf vormgegeven, heeft een robuust karakter. De vloeren zijn bijvoorbeeld van gerecycled aluminium. Simpele grijze kasten zorgen voor halfhoge afscheidingen tussen de verschillende afdelingen van de jeansfabrikant. Veel van het meubilair bestaat uit door G-Starontwerpers iets veranderde stoelen en tafels van Jean Prouvé (1901-1984), de Franse superfunctionalist die de oprichters van het nu 25-jarige jeansmerk bewonderen.

Het rauwe, industriële G-Stargebouw staat niet op zichzelf in het recente oeuvre van OMA. Ook het vorig jaar opgeleverde De Rotterdam, de drie torens van metaal, glas en beton bij de Erasmusbrug in Rotterdam, en het eveneens vorig jaar geopende Beursgebouw in de Chinese stad Shenzhen doen denken aan het werk van de übermodernist Ludwig Mies van der Rohe, een van Koolhaas’ grote helden.

Hiermee lijkt de nu 70-jarige architect terug te keren naar het begin van zijn carrière – in de jaren zeventig – toen hij ook veelvuldig citeerde uit modernistische architectuur. Zoals de drie torens van De Rotterdam met hun gedraaide, uitkragende bovenstukken dynamische bewerkingen zijn van de minimalistische dozen van Mies van der Rohe, zo is ook het nieuwe hoofdkantoor van G-Star RAW een mooie variatie geworden op een simpele vliegtuighangar.

    • Bernard Hulsman