Functionele nep in de Haarlemmermeer

De vraag naar retrohuizen overtreft het aanbod. De nieuwbouwwijk Tudorpark in Hoofddorp, waar 1.250 huizen in de 16de-eeuwse Tudorstijl worden gebouwd, is dan ook

een commercieel succes. Vakwerk? De balken in de gevels zijn nep: het zijn houten strips van slechts twee centimeter dik.

Modelwoning (twee-onder-een-kap) in het Tudorpark in Hoofddorp. Foto Herman Bunzing

Kun je ook kitsch maken, was de eerste vraag aan architect Bas Liesker van Heren 5 architecten toen de stadsarchitect van de Haarlemmermeer Fred Kaaij hem in 2011 belde over Tudorpark, een nieuw te bouwen woonwijk van 1.250 woningen in Hoofddorp. Tudorpark zal helemaal bestaan uit huizen in Tudorstijl, de 16de-eeuwse Engelse architectuurstijl die is genoemd naar het toenmalige Engelse koningshuis.

In het eerste decennium waren verschillende andere plannen van bekende architectenbureaus als MVRDV gemaakt voor de nieuwbouwwijk, maar die waren, mede door de zware crisis in de bouw sinds 2008, niet van de grond gekomen.

„In deze moeilijke tijd in de woningbouw moet je met iets onderscheidends komen”, legt Fred Kaaij uit in het eerste Tudorhouse, waar het informatiecentrum van Tudorpark is gevestigd. „En dan moet je dus niet de zoveelste vinexwijk met jarendertighuizen bouwen. Bladerend in een Amerikaans woonblad werd ik getroffen door een huis in Tudorstijl. De stijl roept een warme, omarmende sfeer van thuiskomen op. Nederland kent deze stijl nog niet.”

De bouwer van de wijk, de Amsterdamse woningbouwvereniging Ymere, reageerde enthousiast op Kaaijs idee. Toen ging het snel: in korte tijd maakten Bas Liesker van Heren 5 architecten samen met drie andere architectenbureaus ontwerpen voor de wijk en de twee-onder-een-kappers, rijtjeshuizen en appartemententgebouwen. De bebouwing is grotendeels geconcentreerd op een eiland met kromme straten, het grootste deel zal bestaan uit een park.

Commercieel is de wijk een succes: het eerste contingent huizen dat in de verkoop ging, werd vier keer overtekend.

Wijkje in oud-Hollandse stijl

Bas Liesker van Heren 5 architecten heeft nog niet eerder een ontwerp in een echte neostijl gemaakt. „Toen Fred Kaaij belde, waren we toevallig net gestopt met het ontwerp van een wijkje in oud-Hollandse stijl”, zegt Liesker over het ontwerp van Tudorpark.

„De opdrachtgever wilde te veel een middelmatige kant op en daar zagen we niets in. Maar met het Tudorpark wilde ik wel het weer proberen – op één voorwaarde: dat het ook echt goed en bijzonder wordt.”

Met de andere architecten reisde Lieker naar Engeland om daar huizen en wijken in Tudor- en neo-Tudorstijl te bezoeken. Vervolgens ontwierpen de bureaus de woningen die in ze gezamenlijke ontwerpsessies op elkaar afstemden. „Hierbij waren we heel streng voor elkaar’, vertelt Liesker. „Het moest echte Tudor worden en niet iets dat er in de verte op lijkt. We hebben heel wat in elkaars ontwerpen zitten krassen en veranderen.”

Liesker is trots op het eindresultaat, zo blijkt als hij een rondleiding geeft in en om het door Heren 5 ontworpen Tudorhouse, een twee-onder-één-kapper.

„Een belangrijk element van Tudorhuizen zijn de grote, hoge schoorstenen”, vertelt hij. „Daar wordt in de huizen in het Tudorpark dan ook relatief veel geld aan besteed. Kunstenares Wiekie Somers heeft zelfs speciale chimney pots ontworpen.”

Ook de plattegronden van de twee huizen waaruit het Tudor House bestaan, zijn bijzonder. Liesker: „Het Tudorhouse is meer dan gevelarchitectuur.” Zo hebben de woningen een ruime hal en een grote diagonaal geordende woonkeuken met schuifdeuren.

‘Nep, maar geen kitsch’

In de gevels valt het vakwerk op. Dit blijkt niet te bestaan uit echte balken, maar uit houten strips die op de gevel zijn geplakt. Het is niet moeilijk te voorspellen dat critici dit als nep zullen weghonen.

„Ja, het is nep”, geeft Liesker toe. „Maar dit maakt het Tudorhouse nog niet tot kitsch. Kitsch is schijnkunst. Maar bij het Tudorhouse gaat het om functionele nep: met twee centimeter hout maak je de bewoners voor lange tijd gelukkig.”

    • Bernard Hulsman