Bij de Waag Society vinden ze patenten ouderwetse onzin

Bo&Caro gaan elke dag naar een bedrijf. Ze zijn bij aandeelhoudersvergaderingen, productpresentaties of vrijdagmiddagborrels en willen graag weten: wie is hier belangrijk?

Wat: Proeven doen in het Open Wetlab van Waag Society op de Nieuwmarkt in Amsterdam.
Wie: Oprichter en biotechneut Pieter van Boheemen, kunstenaressen Paloma López en Lesly Garcia, en onderzoeker Julia Freeman.

Tussen de DNA-scanners, biobatterijen en koelkasten vol chemicaliën zit Pieter van Boheemen rustig zijn kip kerrie met rijst te eten. De biotechneut heeft het zogenaamde ‘Open Wetlab’ opgericht. Een laboratorium midden in Amsterdam, dat voor iedereen open is om proeven te doen met biologische organismen. “Zie het als een bibliotheek of een open atelier waar je van alle boeken en materialen gebruik kunt maken en dus niet alles zelf aan hoeft te schaffen”, legt Van Boheemen uit.

“De enige voorwaarde is dat je alle kennis die je hier opdoet deelt. Patenten vinden wij ouderwetse onzin. Als je hier een ontdekking van wereldformaat doet, dan maak je het gewoon openbaar.”

DNA editen

Het zou best kunnen dat er zo’n bijzondere uitvinding wordt gedaan, want er gebeurt veel in de biotechnologie. “Wij ontwerpen het leven. Een organisme is op een bepaalde manier opgebouwd…”, Van Boheemen prikt in een stuk kip. “Als je eenmaal weet hoe, kun je er dingen aan gaan veranderen.”

Een groene plant rood maken bijvoorbeeld. Maar ook serieuzer: DNA editen. ‘CRISPR technologie‘ heet dat en het is het nieuwste van het nieuwste binnen de biotechnologie.

“In april is het in China gelukt met hiv besmette chimpansees te genezen door in hun DNA te knippen en te plakken. Deze techniek zou een potentieel geneesmiddel tegen alle DNA-ziektes kunnen zijn.”

Biobatterij-muziek

Maar zó ver zijn ze nog niet in het lab op de Nieuwmarkt. Van Boheemen haalt een bakje modder uit een koelkast. Er steken twee draadjes uit en er brandt een piepklein rood lichtje.

“Energie uit modder: de biobatterij”, verklaart van Boheemen trots. “Goed, je kunt hier natuurlijk niet zo veel mee, maar als je het wat efficiënter zou aanpakken zijn er heel veel mogelijkheden.”

Zoals muziek maken. De Mexicaanse ‘bio-tech artists’ Paloma Lopez en Lesly Garcia hebben een analoge synthesizer aangesloten op verschillende biobatterijen gemaakt van modder, algen of planten. “Elk organisme blijkt zijn eigen beat te hebben”, vertelt Lopez. “Zo hebben we dus een band van bacteriën kunnen samenstellen!”, lacht Garcia.

Penicilline uit verrot fruit

Julia Freeman heeft serieuzere plannen. Ze wil graag penicilline maken. Daarvoor heeft ze verschillende soorten verrot fruit meegenomen. Ze trekt haar witte labjas aan. “Pas op, dit kan gevaarlijk worden.” Van Boheemen kijkt voorzichtig over haar schouder mee.

“Vreemde schimmel heb jij op je aardbeien.” Even googelen. “Ja hoor, je hebt Aspergillus Niger te pakken. Super giftig.” Freeman zucht. “Shit. Ik had dat in een keer in mijn badkamer, van die zwarte plekken op het plafond weet je wel. Toen ik het ging schoonmaken werd ik helemaal misselijk en duizelig.” Van Boheemen knikt meelevend. “Gewoon niet te veel ademen, dan komt het wel goed.”