Hamas ‘liegt’, ‘Israël moordt’; de oorlog in Gaza woedt ook online

Ook om deze cartoon was online veel te doen, gebaseerd op een foto van een Deense journalist gemaakt in Sderot, in de buurt van de grens met Gaza. Volgens de journalist zaten Israëli’s de bombardementen van hun land op de Gazastrook vanaf een heuvel met popcorn te volgen. De foto werd meer dan 12.000 keer geretweet. Schermafbeelding / Twitter

Een tekening van een Israëlische soldaat die op een stenengooiend jongetje richt. Een filmpje waarbij iemand met een pistool schiet op denkbeeldige zionisten. Bloedige beelden van slachtoffers in Gaza en verwijzingen naar Hitler met foto’s van dode kinderen. Ook op social media is het oorlog.

Wie deze dagen zijn tijdlijn op Twitter of Facebook opent, stuit niet zelden op verhitte discussies over Gaza. Natuurlijk, de strijdende partijen zelf lieten altijd al van zich horen online, hetzij rechtstreeks via @IDFspokesperson, hetzij via andere belangenorganisaties of lobbygroepen.

Maar nu zijn het ook je eigen kennissen, vrienden en collega’s die met elkaar debatteren, elkaar beschuldigen van subjectiviteit en elkaar bestoken met andere bronnen om een ingenomen standpunt kracht bij te zetten.

Schermafbeelding / Twitter

In een opniestuk in nrc.next schreef studente Francisca Wals eergisteren dat het op haar Facebookwall meningen regent:

‘Je niet engageren is écht geen optie. Tapt iedereen soms uit een voor mij onbekend, superbetrouwbaar informatievat dat objectieve fundering geeft voor dit activistische Facebookgebrom?’

Schermafbeelding Facebook

Schermafbeelding / Facebook

Harde toon

Wat verder opvalt in de discussies op social media is dat de toon vaak agressief is, nuance is ver te zoeken. Israël ‘moordt’, Hamas ‘liegt’, Israël ‘pleegt genocide’ en Hamas ‘gebruikt de eigen burgers als levend schild’. Een paar voorbeelden:

Schermafbeelding Twitter

Schermafbeelding / Twitter

Het extreemste voorbeeld van die harde toon is misschien wel de hashtag #hitlerwasright en #hitlerdidnothingwrong. Volgens het Meldpunt Discriminatie Internet werd in de laatste twee weken van juli #hitlerwasright meer dan 10.000 keer gebruikt, hitlerdidnothingwrong bijna 3.700 keer.

Schermafbeelding / Twitter

Schermafbeelding Twitter

Heftiger discussies

Ook Suzette Bronkhorst van het Meldpunt Discriminatie Internet denkt dat de discussies heftiger zijn dan tijdens de vorige oorlog in Gaza:

“De retoriek was grotendeels hetzelfde als nu, maar wat minder agressief van toon. Wij denken dat dit komt omdat sociale media toen nog niet zo massaal in Nederland werden gebruikt als nu. Bovendien was het conflict veel korter.”

Tegelijkertijd groeit tijdens het conflict dit keer het aantal meldingen van antisemitisme bij het meldpunt. Destijds, in november 2012, kreeg het meldpunt 19 meldingen van antisemitisme. Nu kwamen er in de laatste twee weken van juli 122 meldingen binnen, allemaal gerelateerd aan het conflict in Gaza.

Nog een voorbeeld van hoe ver het gaat: het filmpje dat een rijschoolhouder uit Den Haag op zijn Facebook zette:

Social media nodigen uit tot polarisatie

Mediasocioloog Peter Vasterman herkent de online polarisatie.

“Facebook en Twitter zijn belangrijke platformen geworden om je verontwaardiging te uiten. Maar de aard van het medium nodigt van zichzelf al uit om heftig en impulsief te reageren, niet om een redelijke discussie aan te gaan. Dat leidt dan weer tot nog ongekooktere reacties. Het is een zelfversterkend effect dat andersdenkenden wegjaagt.”

Schermafbeelding / Twitter

Vasterman zoekt de verklaring voor het verschil met twee jaar geleden ook in het grote aantal doden dat dit keer gevallen is. “Je hoeft niet pro-Palestijns te zijn om te zien dat er een verschrikkelijke ramp plaatsvindt.”

    • Anouk Eigenraam