‘Wij vermoorden per jaar 80 miljoen kippen’

Maarten van Rossem vorige week in De slimste mens

illustratie martien ter veen

De aanleiding

Welk dier werd begin dit jaar in een Deense dierentuin afgemaakt, publiekelijk in stukken gezaagd en aan de leeuwen gevoerd? Wetenschapsjournalist Diederik Jekel wist vorige week in het televisieprogramma De slimste mens het antwoord op die vraag. Het was een giraffe.

Maar bij De slimste mens wordt een vraag niet altijd met een goed antwoord afgedaan. Soms mag eenmansjury Maarten van Rossem, als hij daar zin in heeft, iets toevoegen. Of zijn mening geven.

Over de in stukken gezaagde giraffe zei hij: „Ik vond het helemaal niet erg. We hebben een volstrekt verstoorde relatie met allerlei zoogdieren die er sympathiek en lief uitzien. [...] Wij zijn ook een predator.” Daarna somde Van Rossem een paar cijfers op. „Sterker nog, wij vermoorden per jaar in Nederland [...] 80 miljoen kippen.”

Dat gaan we checken.

Waar is het op gebaseerd?

‘Geen idee, of liever: al lang vergeten’, mailt Van Rossem als we hem vragen op welke cijfers hij zijn uitspraak baseert. ‘Maar het gaat daadwerkelijk om dergelijke cijfers, al sluit ik niet uit dat ik er een miljoen kippen naast zit.’

En, klopt het?

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) houdt de gegevens keurig bij. Van Rossem blijkt er wel iets meer dan een miljoen kippen naast te zitten. Bijna 472 miljoen kippen om precies te zijn. In Nederland worden jaarlijks bijna 552 miljoen kippen geslacht. Vorig jaar werden er 536 miljoen vleeskuikens naar het slachthuis gebracht.

Tel daar nog ruim 15 miljoen afgedankte leghennen bij op, bij het CBS geregistreerd als ‘overige kippen’. Bij elkaar zijn de vleeskuikens en leghennen volgens het CBS goed voor 920.794 ton kippenvlees. Zo veel slachten we dus per jaar, of ‘vermoorden’ in de woorden van Van Rossem. Maar eten we dat als echte predators ook allemaal op?

Nee, dat niet. Uit cijfers van het Productschap Pluimvee en Eieren uit 2012 blijkt dat Nederlanders zo’n 18,4 kilo kippenvlees per jaar eten; dat is 305.600 ton kippenvlees per jaar.

„Het verband tussen slachtingen in Nederland en de vleesconsumptie is beperkt”, zegt de woordvoerder van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland. Het grootste deel van het Nederlandse kippenvlees wordt geëxporteerd. Duitsland is het belangrijkste exportland, gevolgd door Groot-Brittannië en Frankrijk.

En we eten ook niet de hele kip op. West-Europeanen consumeren voornamelijk kipfilet. Bijna de helft van het vlees dat in de Nederlandse supermarkten wordt verkocht is borstvlees, zo blijkt uit cijfers van het Productschap Pluimvee en Eieren. 18 procent van de verkochte kip bestond uit ‘pootvlees’, 3,7 procent was ‘hele kip’. Verder wordt het kippenvlees ook verwerkt in allerlei afgeleide producten. Denk aan frikandellen, knakworsten, kipnuggets en rookworsten.

Kippenvet wordt verwerkt in bijvoorbeeld soepen en sauzen.

Conclusie

„We vermoorden in Nederland per jaar 80 miljoen kippen”, aldus Maarten van Rossem vorige week in De slimste mens. Hij bleek er bijna 472 miljoen kippen naast te zitten; vorig jaar werden er in Nederland bijna 552 miljoen kippen geslacht. We beoordelen de stelling dan ook als onwaar.

Van Rossem vraagt zich nog wel af hoe hij dan bij die 80 miljoen kwam. „Of het was mijn diervriendelijke fantasie, of het was/is een uitsplitsing van de enorme categorie ‘pluimvee’.”

    • Romy van der Poel