Vol gas op de plas is niet sociaal

Is het dramatisch ongeluk op de Vinkeveense Plassen waarbij twee doden vielen, reden voor meer controle, strengere handhaving of een herijking van de pleziervaart? Een veel te snel varende speedboot overvoer er ’s nachts een sloep, waarvan twee inzittenden het leven lieten.

Of is dit een gewoon verkeersongeval, dat op de snelweg weinig extra aandacht zou hebben getrokken? Al was het maar omdat er jaarlijks 570 doden op de weg vallen – en niet meer dan een handvol op het water.

Feit is dat recreatie een van de snelst groeiende sectoren in de economie is. Jaarlijks groeit de recreatievloot met 1,5 procent. Het vaarseizoen wordt ook langer – men vaart langer door en begint zo vroeg mogelijk. De drukte op het water neemt waarneembaar toe. De pleziervaart wordt bovendien laagdrempeliger. Er is een duidelijke verschuiving van het ingewikkelder zeilen naar het eenvoudiger motorvaren. En daarbinnen naar open sloepen en dus naar dagrecreatie. Met dito dagjesmensen aan het roer, voor wie zorgeloos aanleggen soms al een hele uitdaging is. Pleziervaart, oeverrecreatie, watersport en beroepsvaart komen dus steeds dichter op elkaar en dat verhoogt risico’s. Tot nu toe verwezenlijkte dat zich vooral in aanvaringen met de beroepsvaart.

Speedboten vormen in de pleziervaart een niche. Iedere andere watersporter denkt doorgaans ‘o jee’ als er een speedboot in beeld komt. Met als onuitgesproken vrees ‘als die maar geen gas geeft’. Want dan gebeurt er iets tamelijk opwindends, dat ook vrijwel meteen voor veel overlast zorgt. Op het water hebben bescheiden snelheden van 50 tot 80 km per uur al gauw Formule 1-allure. Dat is dan ook de reden van bestaan van speedboten. Pretmachines voor gefortuneerden, die van hoge hekgolven houden en bij vol gas 1 op 3 als benzineverbruik geen bezwaar. ‘Vol gas op de plas’ is dus niet bij uitstek sociaal gedrag. Deining en lawaai in een omgeving waar de kalme sloep of het geruisloze zeiljacht domineert.

Op de Vinkeveense Plassen, waar niet harder dan 9 km p/u gevaren mag worden, is bekend dat speedboten ’s avonds tegen alle regels in vaak ‘losgaan’. Vermoedelijk valt daar niet tegenop te handhaven – wie de boot kan betalen, ziet ook tegen de boete niet op.

Alleen een toegangsverbod voor snelle boten voor alle Vinkeveense Plassen is dan doelmatig. Nu is de speedboot-eigenaar te Vinkeveen in min of meer dezelfde positie als de eventuele Ferrari-eigenaar op Ameland. Toe aan een verhuizing, of aan een andere boot.

Waterbeheerders zullen zich moeten realiseren dat ook aan deze groei grenzen zijn. Speedboten kunnen niet overal meer welkom blijven. Soms is een plas helemaal sluiten voor snelle boten beter.