Simpel te ontslaan = blij bedrijf

Tevreden werknemers zijn goed voor je bedrijf, zolang je ze makkelijk kunt ontslaan. Dat blijkt uit nieuw Engels onderzoek.

illustratie tomas schats

Gelukkige werknemers zijn goed voor je bedrijf, want ze zijn productiever dan ongelukkige. Klinkt logisch, toch? Dat die relatie niet zo vanzelfsprekend is, blijkt uit een onlangs gepubliceerd onderzoek van de econoom Alex Edmans, hoogleraar aan de London Business School en de Wharton School of Business.

Er is al heel veel onderzoek gedaan op dit gebied, zegt Edmans aan de telefoon vanuit Londen. „Die studies richten zich stuk voor stuk op de relatie tussen de tevredenheid van werknemers en de winst van een bedrijf, terwijl het causale verband daartussen heel moeilijk is vast te stellen.”

Het kan namelijk goed zijn dat die tevredenheid voortkomt uit de goede prestaties van een organisatie. „Neem Google. Zo’n succesvol bedrijf kan het zich veroorloven geld te besteden aan allerlei extra’s, zoals een gym op kantoor. Dat resulteert weer in blije werknemers.”

Daarom pakte Edmans het anders aan: hij onderzocht de relatie tussen de tevredenheid bij bedrijven en hun toekomstige beursprestaties, tussen 1984 en 2009. Hij nam hiervoor de bedrijven uit de ‘100 best companies to work for in America’, de lijst die jaarlijks wordt gepubliceerd door zakenblad Fortune. Conclusie: de ‘geliefde’ bedrijven bleken op de beurs per jaar gemiddeld 2 tot 3 procent beter te presteren.

En hoe zit het in andere landen?

Dus ja, voor bedrijven uit de Verenigde Staten geldt dat blije werknemers waardevol zijn. Maar hoe zit dat elders?

Toen Edmans zijn onderzoek herhaalde in dertien landen (Nederland zat daar niet bij) bleek dat de flexibiliteit van de arbeidsmarkt een belangrijke rol speelt. „Als het makkelijker is om werknemers aan te nemen en te ontslaan, is het ook makkelijker om tevredenheid te laten meewegen als factor bij de selectie van het personeel”, zegt Edmans. Anders gezegd: als iemand blij is met z’n werk, maar ook weet dat hij makkelijk ontslagen kan worden, zal hij automatisch meer zijn best gaan doen.

In landen met een flexibele arbeidsmarkt, zoals Canada en Groot-Brittannië heeft het dus zin om te strooien met genereuze arbeidsvoorwaarden. In Nederland, waar de ontslagbescherming voor vaste banen relatief hoog is, geldt dat niet, of in ieder geval niet zonder meer. Een manager kan hier beter twee keer nadenken voor hij investeert in ‘employee-friendly programs’, aldus Edmans. Of een gym.

    • Anne-Martijn van der Kaaden