Praten over geweld door Israël is voor Timmermans als dansen op een koord

Coalitiegenoot VVD is doorgaans meer pro-Israël dan de PvdA, dus de minister moet op zijn woorden letten.

Een veroordeling die niet gelezen mag worden als een veroordeling. In zijn opiniestuk noemde minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) het gisteren „onaanvaardbaar” dat scholen en een ziekenhuis zijn geraakt bij Israëlische aanvallen op de Gazastrook. Toen op de NRC-website verscheen dat hij het oorlogsgeweld zelf veroordeelde, werd onmiddellijk gebeld door zijn ministerie om dit recht te zetten: niet de aanvallen zelf, maar de consequenties zijn onacceptabel.

Het nuanceverschil tussen het afkeuren van Israëls handelen en de effecten van dat handelen, laten zien op welk koord de minister van Buitenlandse Zaken moet dansen als het op het Israëlisch-Palestijns conflict aankomt.

Direct na publicatie van het artikel werd het enthousiast verspreid door Tweede Kamerlid Han ten Broeke. „Gebalanceerd” en „aanrader qua (ver)oordelen en oplossingen”, twitterde de VVD’er. De tweets van zijn PvdA-collega Michiel Servaes waren de afgelopen dagen anders. Wat hem betreft is de „maat vol in Gaza”. Hij vroeg Timmermans maandag om het geweld te veroordelen, maar daar houdt de minister zich voorlopig verre van.

„Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat juist dit onderwerp ingewikkeld ligt in deze coalitie”, zegt Servaes in een reactie. „Dit kabinet, onze minister, moet balanceren.” Servaes werd ruim een jaar geleden de buitenlandwoordvoerder binnen de PvdA-fractie nadat Kamerlid Désirée Bonis opstapte omdat „de pro-Israëlische lijn van het kabinet-Rutte I onder Rutte II gewoon wordt voortgezet”, zo verklaarde zij. Timmermans is als minister meer dan eens verweten dat hij nu veel minder kritisch is over Israël dan hij als Kamerlid was.

Servaes noemt het gisteren verschenen artikel van Timmermans „omfloerst”, maar ook „een belangrijke stap in de goede richting” vanwege Timmermans veroordeling en het onderzoek naar Israëlisch ingrijpen waar de minister toe oproept. Het kabinet mag dan erg voorzichtig oordelen over Israël, volgens Servaes zijn de tegenstellingen tussen de coalitiepartijen „in volle hevigheid losgebarsten”. Niet zozeer sinds de Israëlische escalatie in Gaza, maar sinds het mislukken van het vredesoverleg onder leiding van de Amerikaanse minister John Kerry. VVD-Kamerlid Han ten Broeke heeft „geen behoefte aan commentaar” op die vaststelling.

    • Emilie van Outeren