EU en VS moeten samen ‘valutawapen’ gebruiken

Om Rusland te stoppen en de Europese groei te stimuleren, moeten de VS en Europa de euro in waarde laten dalen, meent Melvyn Krauss.

Europa staat voor een ernstig dilemma, waarin het moet kiezen tussen de geopolitieke verplichting van zinvolle economische sancties tegen Rusland – wat een opwaartse druk op de euro zal leggen – en de interne verplichting iets te doen tegen de lage inflatie en slappe economische bedrijvigheid – wat een daling van de euro op de buitenlandse beurzen vereist. De Russische president Vladimir Poetin hoopt dat de huidige interne economische problemen van Europa tot intrekking van de sancties zullen leiden.

Er is voor Europa wel een uitweg uit dit dilemma, maar die vereist de volledige medewerking van de Verenigde Staten. Een gezamenlijke valuta-interventie ter waardeverlaging van de euro zou Europa helpen in zijn strijd tegen een lage inflatie en een zwakke groei, en tegelijkertijd de geloofwaardigheid van de sancties vergroten door hun effect op Europa te neutraliseren.

Het beeld dat Europa en Amerika samenwerken aan een belangrijk beleidsinitiatief, zal Poetin beslist de wind uit zeilen nemen. In de uitvoering van zijn expansionistische agenda wil hij Europa en Amerika uit elkaar drijven, niet verenigen. Maar zouden de Verenigde Staten wel met samenwerking instemmen? Tot nu toe is de houding van het Amerikaanse ministerie van Financiën tegenover gezamenlijke interventie met Europa: eerst verruimen jullie de geldhoeveelheid (aankoopprogramma van obligaties) en dan kunnen we praten.

Maar door de crisis in Oekraïne heeft Europa nieuwe greep op het Witte Huis gekregen. De huidige gezamenlijke sancties moeten misschien wel worden uitgebreid of aangescherpt. Bij die veranderingen moet Europa binnenboord blijven.

Bovendien hangt de huidige hoge waarde van de euro tot op grote hoogte samen met het buitengewoon losse monetaire beleid van de Amerikaanse Fed, dat voor verschillende landen schadelijke gevolgen heeft gehad.

Als de VS de hulp van Europa willen bij het tegengaan van het Russische expansionisme, dan moeten ze bereid zijn daarvoor een prijs te betalen in de vorm van een hogere Amerikaanse munt. De Duitse regering heeft zojuist een streep gehaald door een lucratieve Duits-Russische wapendeal. Washington wil dat Frankrijk hetzelfde doet met de voorgenomen levering van (Franse) Mistral-oorlogsschepen aan Rusland. Zouden de VS dan niet gelijkwaardig moeten antwoorden, door samenwerking op het gebied van een gezamenlijke, Amerikaans-Europese valuta-interventie? Uit oogpunt van monetair beleid zal elke aanscherping van de munt die de Fed nu doet, later niet meer hoeven te worden gedaan.

Natuurlijk moeten niet alleen de Verenigde Staten voor een gezamenlijke interventie tekenen – ook Duitsland moet instemmen en er zijn reële vraagtekens of de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble dit wel zal doen. De euro is tenslotte niet overgewaardeerd voor zover het de Duitse economie betreft. Toch vermoed ik dat hij mee zal gaan, ten eerste omdat bondskanselier Angela Merkel niet zou willen dat Europa het laat afweten bij de sancties, en ten tweede omdat Duitsland Europa niet wil zien terugvallen in een recessie, die waarschijnlijk het einde van het ‘stabiliteitspact’ zou betekenen. Ook is het zo dat een gezamenlijke muntinterventie waarschijnlijk beter aan de Duitse bevolking te verkopen zou zijn dan het alternatief, een monetaire versoepeling.

Europa lijkt allergisch voor monetaire versoepeling. Zelfs onder de voorstanders ervan bij de Europese Centrale Bank, als antwoord op de aanhoudende lage inflatie in de eurozone, is het enthousiasme ervoor niet groot. De reden is de onzekerheid over de mogelijkheid om de euro zo ook echt omlaag te krijgen.

Daling van de hoge euro is niet alleen de sleutel tot economisch herstel van Europa, maar ook tot het dwarsbomen van expansionistisch Rusland. De VS hebben er overduidelijk belang bij dat Europa niet in een recessie terugvalt en op de sancties terugkomt. Dit is het moment voor een gezamenlijke valuta-interventie om de euro in waarde te laten zakken.

    • Melvyn Krauss