Top Imtech wist van fraude Polen

Het bestuur keurde dubieuze financiële constructies bij de bouw van een pretpark in Polen goed. Zo kon Imtech de balans oppoetsen.

Imtech stond zelf garant voor de lening waarmee de ontwikkelaar van pretpak Adventure World Warsaw het benodigde voorschot aan Imtech kon betalen. Zo maakte Imtech de bouw ervan mogelijk.

Wat had de top van installatiebedrijf Imtech te maken met de omvangrijke fraude die de crisis veroorzaakte waar het bedrijf nog steeds in verkeert?

Niets, was de conclusie van de forensisch onderzoekers die de fraude vorig jaar in opdracht van Imtech onderzochten. Er zijn „geen indicaties” dat de toenmalige raad van bestuur „betrokken was” bij het optuigen van de frauduleuze transacties.

Dat blijkt toch anders te liggen. Het voormalige bestuur wist wél wat er gaande was, blijkt uit een publicatie van het Financieele Dagblad gisteren en uit interne documenten van Imtech die de krant op zijn website publiceerde.

1 Hoe kwam de fraude aan het licht?

Imtech maakte 4 februari vorig jaar bekend dat er „mogelijke onregelmatigheden” waren geconstateerd bij de bouw van een pretpark in Polen, in de zomer van 2012 door Imtech nog aangekondigd als „de grootste order ooit”. Als gevolg van de problemen moest Imtech „ten minste 100 miljoen euro” afwaarderen. Maar het betrof „een eenmalig probleem”, benadrukte topman Van der Bruggen. Dat kon beleggers echter niet geruststellen. Aan het eind van de handelsdag was de waarde van een aandeel Imtech gehalveerd.

In de maanden daarna bleken de problemen niet beperkt tot het Poolse pretpark. Behalve in Polen bleek het ook mis in Duitsland. Uiteindelijk moest Imtech 380 miljoen euro afschrijven als gevolg van de ‘onregelmatigheden’, die in juli vorig jaar door forensisch onderzoekers werden gekwalificeerd als fraude.

2 Hoe werd er gefraudeerd?

Het pretpark zou worden ontwikkeld door het bedrijf Adventure World Warsaw (AWW). Imtech was hoofdaannemer van het project. Maar AWW kon geen financiers voor het pretpark vinden. Daardoor kon het Imtech ook niet het voorschot betalen dat het installatiebedrijf altijd krijgt voor het aan een project begint. De verantwoordelijke dochterbedrijven, Imtech Duitsland en Imtech Polen, verzonnen daarom een ingewikkelde financiële constructie, waarmee Imtech zelf de voorschotten financierde die ze van AWW zou krijgen. Die werkte zo: AWW leende geld van de Oostenrijkse Meinl Bank, waarmee het voorschot aan Imtech betaald kon worden. Dat klinkt in theorie prima, maar in werkelijkheid stond Imtech garant voor de lening die AWW van de Meinl Bank had gekregen. Bovendien kon Imtech ook niet echt beschikken over het geld dat AWW had geleend, want de Meinl Bank had nog een pandrecht op dit geld. Alleen op papier was het voorschot dus bij Imtech terechtgekomen. Maar het werd wel in de resultaten meegenomen.

3 Wat wist de top van Imtech in Gouda daarvan?

Uit de publicatie van het Financieele Dagblad en de interne documenten blijkt dat het voormalig bestuur van Imtech, bestuursvoorzitter René van der Bruggen en financieel directeur Boudewijn Gerner, op de hoogte was van deze financiële constructies. De toenmalige directeur van Imtech Duitsland en Oost-Europa, Klaus Betz, stuurde de twee Nederlandse bestuurders op 29 december 2012 een mail met de financiële stand van zaken. In de mail schrijft Betz dat de financiële foefjes die de bouw van het Poolse pretpark mogelijk moeten maken rond zijn. AWW heeft tweemaal een bedrag geleend – 58,8 miljoen euro en een bedrag van 147,6 miljoen euro – van de Oostenrijkse bank en ‘betaalt’ dat aan Imtech. Zo kan Imtech het miljoenenbedrag vast meenemen in de resultaten over 2012.

4 Wat zijn de gevolgen van deze nieuwe informatie?

Beleggers reageerden gisteren direct: de koers verloor 21 procent. Een aandeel Imtech was daarna circa 45 eurocent waard. Een absoluut dieptepunt. De koers van het aandeel stond aan het eind van de ochtend op 44 eurocent, een klein verlies van 3 procent in vergelijking met de slotkoers van gisteren.

Verder heeft de betrokkenheid van top van het bedrijf mogelijk gevolgen voor de schadevergoeding die gedupeerde beleggers en de oud-bestuurders van het bedrijf eisen. De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) is namens beleggers al enige tijd met Imtech in gesprek over een schikking. Tot nu toe werd het voormalige bestuur door de VEB beschuldigd van mismanagement. „Als er ook sprake is van misleiding kan dat gevolgen hebben voor de onderhandelingen”, zegt adjunct-directeur Errol Keyner.

Nog steeds verkeert Imtech in grote financiële problemen. De schuld die het bedrijf aanging om zichzelf te redden, is inmiddels opgelopen naar ruim 1 miljard euro, zo heeft het bedrijf vorige week bekendgemaakt. Een half jaar geleden was dat nog 745 miljoen euro. Imtech moet nu weer in onderhandeling met de banken, om te onderhandelen over de geldende afspraken.

Mogelijkheden om de schuld terug te brengen zijn het afstoten van bedrijfsonderdelen en een aandelenuitgifte. Door de lage koers is de tweede optie op dit moment niet erg aantrekkelijk, omdat het aandelenbezit van de huidige aandeelhouders dan nog verder verwatert. Inmiddels wordt ook gespeculeerd over een scenario waarbij het bedrijf helemaal uit elkaar wordt getrokken en in losse stukken wordt verkocht.

    • Teri van der Heijden
    • Tom Kreling