Storing! Dit stuk moet in Word

Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden worden geplaagd door softwarestoringen. Wat doet dat met een krant?

Zondagmiddag. Een journalist van de Leeuwarder Courant heeft dienst. En nieuws, dat hij snel wil optikken voor de krant van morgen. Hij zet de computer aan en opent het redactiesysteem – dat niet blijkt te werken. Ook bij zijn collega’s niet. De deadline lijkt eerst nog ver, nadert dan, en gaat uiteindelijk voorbij. De pagina’s blijven leeg.

Het gebeurde op de redacties van de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden; beide van uitgeverij NDC Mediagroep. Oorzaak was een storing in het computernetwerk. Hans Snijder, hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant, noemt het zijn „ergste nachtmerrie”. „We stonden machteloos.” 

Voor de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden was het de derde storing in drie weken. De eerste twee storingen troffen ook het Friesch Dagblad. Dat wist de boel zondag overeind te houden met een oud redactiesysteem.

Bij de eerste twee defecten, in juli, verschenen de kranten gewoon wat later. Gisteren kreeg niemand het systeem meer aan de praat. De kranten brachten daarom noodedities uit, met zestien pagina’s: de helft van de normale krant. Journalisten schreven hun stukken in Microsoft Word, ’s nachts en ’s ochtends, zodat de vormgevers er een krantje van konden maken. Die werd ‘s middags verspreid, en was digitaal te lezen.

„Elke keer dat een krant niet komt, wordt het vertrouwen van de lezer geschaad”, zegt Marcel Broersma, hoogleraar Journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. „Dat is heel belangrijk, omdat mensen vooraf betalen.” Het kan een reden zijn om het abonnement op te zeggen, denkt hij. „Lezers kunnen hun nieuws dan net zo goed elders halen.”

Hoeveel geld de Leeuwarder Courant door de storingen verliest, wil Snijder niet zeggen. „Natuurlijk worden de oplages hier niet beter van. We hebben een bericht geplaatst op de website, op Facebook, we hebben extra mensen opgeroepen en we brengen een noodeditie uit. We hebben alles gedaan dat we redelijkerwijs hadden kunnen doen.”

Waar de oorzaak van de storing ligt, weet Snijder niet. „Dat zoekt de ICT-afdeling nu uit. Ons systeem is groot: we hebben een redactiesysteem, een advertentiesysteem en een systeem voor de digitale krant. Het is een kwetsbare choreografie van computernetwerken.”

Ook zonder technische problemen hebben de kranten te maken met een dalende oplage. Bij het Dagblad van het Noorden liep die terug van 121.000 in 2011 naar 102.000 begin dit jaar. Dezelfde trend bij de Leeuwarder Courant: die ging van 84.000 naar 67.000 stuks.

Om haperingen in de toekomst te voorkomen willen de kranten „een reservesysteem” inbouwen, zegt Snijder. Dat systeem is nu gebruikt voor de noodeditie – waarbij journalisten in Word moesten tikken, dus. Waarom geen nieuwe software? „Dat staat niet gepland”, zegt Snijder. „Ik werk net zo goed in een oud systeem, dat kan me niet schelen. Als er de volgende dag maar een krant ligt. Punt.”