Fouten maken van broers ineens halfbroers

Spermabanken in Nederland hebben in de jaren 80 en 90 donorkinderen onjuiste informatie verstrekt over hun zaaddonor. Dit vertelde projectleider Hans van Hooff van DNA-databank Fiom gisteren in het televisieprogramma EenVandaag. Diverse donorkinderen blijken nu halfbroer en halfzus te zijn, terwijl zij volgens de gegevens van de spermabanken volle verwanten zouden zijn.

Tot een wetswijziging in 2004 was het in Nederland mogelijk anoniem sperma te doneren. De kinderen die op deze manier werden verwekt, hebben vaak nauwelijks toegang tot hun afstammingsgegevens. Ze kregen wel een donorpaspoort, met zeer summiere en geanonimiseerde informatie over hun donor.

Fiom, een kennisinstituut voor afstammingsvragen, richtte in 2010 een DNA-databank op, om deze donorkinderen te helpen hun vader en andere verwanten te vinden. Sinds de oprichting lieten 660 donoren en kinderen een DNA-profiel in de databank opnemen. In 67 gevallen vond het kennisinstituut een verwantschap tussen personen in de databank. Maar uit de onderzoeken blijkt ook dat de spermabanken verkeerde gegevens hebben verstrekt. Fiom onderzocht 34 matches. Afgaand op de donorpaspoorten van de spermaklinieken zouden volle broers en zussen elkaar gevonden hebben. In 24 gevallen blijken zij echter een andere donorvader te hebben. Vrouwen is ten onrechte beloofd dat ze kinderen van dezelfde donor zouden krijgen, stelt Van Hooff: „Ze zijn besodemieterd.”

Het was al langer bekend dat administratie in de spermabanken niet het hoogste goed was in de jaren 80 en 90. Anoniem doneren was in die tijd normaal. Het idee dat kinderen hun achtergrond moesten kunnen achterhalen was ondergeschikt aan wensen van ouders. Sinds 2004 is anoniem doneren verboden. Kinderen kunnen nu altijd hun donor ontmoeten. Fiom doet onderzoek in 110 zaken, en verwacht meer fouten te ontdekken.