Goudgerande elastiekjes

Rainbow Loom-armbandjes zijn een hit in Nederland. Het is een vinding uit de Verenigde Staten, maar zolang er geen internationaal patent is, verdienen veel bedrijven aan de rage.

Foto AFP

Kate Middleton, Louis van Gaal en de prinsesjes dragen ze, samen met miljoenen anderen: armbandjes van elastiekjes die zo bij de orthodontist vandaan lijken te komen. Vorig jaar was de loom in de Verenigde Staten een hit, dit jaar ook in Nederland. Met behulp van een weefbord, een loom, maken kinderen met de elastiekjes behalve armbandjes ook ringen en sleutelhangers.

De loom is bedacht door de Amerikaan Cheong Choon Ng, nadat hij zijn dochters had zien prutsen om armbanden te maken. Hij ontwierp een bord met plastic buisjes waarop de elastiekjes worden aangespannen en met een haak in verschillende patronen kunnen worden geknoopt.

Productie in China

Miljoenen borden en elastiekjes gingen er dit jaar over de toonbank, zegt importeur IT Netherlands. Die levert officiële Loom-producten aan ketens als Intertoys, Bart Smit en Blokker. Sinds vorig jaar september heeft Choon meer dan 1,2 miljoen beginnerspakketten verkocht, zei hij in een interview met de Wall Street Journal. In Nederland kost zo’n startset 19,90 euro.

Choon liet de eerste bestelling van duizenden onderdelen voor het weefbord, tienduizend haken en de elastiekjes in een fabriek in China maken. Hij zette de looms thuis zelf in elkaar en deed ook de distributie. Nu doet hij alleen dat laatste nog. De rest van de productie gebeurt in China, waar vorig jaar voor ruim 600 Amerikaanse winkels pakketten werden gemaakt. De sets zijn nu op de markt in in zetien landen, waaronder Groot-Brittannië , Australië en Nieuw-Zeeland. Choon zou met Choon’s Design LLC inmiddels ruim vijftig miljoen dollar hebben verdiend.

Choon bindt de strijd aan met bedrijven die er met zijn uitvinding vandoor zouden gaan. Andere bedrijven in de VS verkopen eigen loomingsets. Vorig jaar juni kreeg Choon in de VS een patent voor de c-vormige sluitingen die nodig zijn om de elastiekjes bij elkaar te houden. Een paar maanden daarna klaagde hij de speelgoedwinkel Zenacon en de ketens LaRose Industries en Toys ‘R’ Us aan, omdat ze volgens hem inbreuk maken op dit patent. Later volgden zaken tegen bedrijven in China en Japan.

Optreden tegen bedrijven

LaRose Industries sloeg terug en spande een rechtszaak tegen Choon aan. Want de technologie waarmee de elastiekjes in zogenoemde Brunniaanse knopen worden geweven, bestaat al sinds 1800. Haak en elastiekjes zijn evenmin nieuw te noemen. Daarnaast claimt het bedrijf dat het ontwerp voor het loombord en de sluitingen echt anders in elkaar zitten dan die van Choon. Beide bedrijven verkopen de looms voor zo’n 15 Amerikaanse dollar, waarbij bandjes ook nog apart worden verkocht.

De aanvragen voor een internationale patent op de loom en andere accessoires lopen nog. Choon zal een van de patenten best kunnen binnenslepen, denkt Bjorn Grootswagers van React, een internationale organisatie die 190 bedrijven als Samsung, Abercrombie en Fitch en Philips helpt bij het bestrijden van nepproducten. Sinds een paar weken werkt de organisatie ook met Choon’s Design LLC samen. „Als product is de loom helemaal nieuw, dus er bestaat een grote kans dat het patent daarvoor eraan komt”, zegt hij. Tot nu toe zijn er volgens hem alleen exacte kopieën van de loomsets bij de douane in beslag genomen. „De merknaam Rainbow Loom is beschermd en er zijn ook al modelrechten toegekend. Daarnaast heeft Choon auteursrechten op bijvoorbeeld de verpakking en gebruiksaanwijzingen. Dus als bedrijven die gebruiken, treden we op.”

Ondertussen zijn op markten, braderieën en in winkelketens als Action wel allerlei merken elastiekjes voor de loom te vinden. Of daar een patent op te krijgen is, is maar de vraag. Qua ontwerp valt er niet veel te onderscheiden, in kwaliteit wel, zegt directeur Laurens Treur van importeur IT Netherlands. „De andere bandjes breken veel sneller af, hebben niet dezelfde rekbaarheid en verkleuren snel.”. Ook hebben de bandjes volgens Treur niet het verplichte CE-keurmerk en voldoen ze dus niet aan Europese veiligheidsnormen. Dat laatste zegt de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit niet te kunnen bevestigen. Feit is dat de officiële bandjes 4,99 euro kosten voor een pakket van 300 of 600 stuks, bij Action zijn driehonderd elastiekjes voor 0,79 euro te koop. Zolang er geen patent is, blijft Choon dus geld verliezen.

    • Anke Meijer
    • Stefanie Amirkhan