Duitse tolheffing stuit op nieuwe bezwaren

Het Duitse plan om alleen buitenlandse automobilisten tol te laten betalen, is in strijd met Europese regels op het gebied van discriminatie.

De kans dat buitenlandse automobilisten vanaf 2016 een tolvignet moeten kopen om op Duitse wegen te mogen rijden, is opnieuw kleiner geworden. Aanleiding is deze keer een 23 pagina’s tellend rapport van de wetenschappelijke dienst van de Bondsdag, dat uitlekte via het weekblad Der Spiegel.

Volgens dit rapport zijn de tolplannen van minister Alexander Dobrindt (Verkeer, CSU) in strijd met het Europese antidiscriminatiebeginsel.

Een maand geleden presenteerde Dobrindt de ‘hoekstenen’ van de nieuwe tolmaatregelen. De zogeheten „buitenlandertol” (Ausländermaut) is gezichtsbepalend voor Dobrindts partij, de Beierse CSU, zusterpartij van de CDU van bondskanselier Merkel. Tijdens de verkiezingscampagne beloofde de CSU de Beierse kiezers dat buitenlanders gaan meebetalen aan het onderhoud van de wegen.

Om niet het verwijt te krijgen dat Europese automobilisten ongelijk worden behandeld, stelt Dobrindt twee wetten voor. De ene bepaalt dat vanaf 2016 tol geldt voor alle personenauto’s in Duitsland. Vervolgens zouden via de belastingwetgeving Duitse automobilisten schadeloos worden gesteld. In Duitse media wordt dit plan bekritiseerd als een balletje-balletje-spel.

Eurocommissaris Siim Kallas voor Verkeer liet vorige week al weten dat de Duitse tolplannen weinig kans maken. In een interview zei hij dat de Commissie eerder een tolvignet-plan van Slovenië naar de prullenbak had verwezen omdat het buitenlandse automobilisten benadeelde. Een eenzijdige belasting van buitenlanders „zullen we nooit accepteren”, zei hij.

Duitsland meent mogelijk dat het een ander gewicht heeft dan een land als Slovenië. Daarom verschenen eerder al berichten in Duitse media dat Dobrindt bij een bezoek in Brussel succesvol had onderhandeld. Kallas was vorige week echter duidelijk: „Het klopt absoluut niet als in Berlijn wordt beweerd dat de Commissie de tolplannen al heeft goedgekeurd”.

De secretaris-generaal van de CSU briest vandaag woedend in de Süddeutsche Zeitung dat de jurist die het expertiserapport van de Bondsdag heeft opgesteld moet worden ontslagen omdat hij broddelwerk heeft geleverd.

De tolplannen vertonen echter nog meer problemen, analyseert Zeit-online. Belangrijkste punten: de wetgeving veroorzaakt een enorme administratieve rompslomp waarbij ruim 4 miljard euro in de staatskas stroomt, waarvan netto slechts 600 miljoen overblijft. Ook is niet duidelijk welke overheidsdienst toezicht moet houden op de tolheffing. De politiebonden en de douane hebben de nieuwe taak afgewezen.

Dit alles leidt tot ophef binnen de regeringscoalitie. Al eerder dreigde Horst Seehofer, de baas van de kleinste coalitiepartner CSU, de regering op te blazen als de Beierse tolplannen zouden worden geblokkeerd. Want Merkel staat niet te springen om een Ausländermaut in te voeren. Voor de verkiezingen heeft zij zelfs beloofd dat die tol er wat haar betreft niet komt.

De sociaal-democratische SPD heeft ook alleen maar met de tolplannen ingestemd om zo de steun te krijgen van de CSU voor de invoering van het wettelijk minimumloon in Duitsland. De resultaten van dit politieke handjeklap bij de kabinetsformatie eind vorig jaar, lijken op losse schroeven te staan. Meestal is de Beierse woede echter vooral bedoeld voor de eigen achterban. Het expertiserapport zou CSU-leider Seehofer de kans geven het tolplan in te trekken zonder dat hij al te veel gezichtsverlies lijdt.

    • Frank Vermeulen