Afrikanen speeddaten vanavond met Obama

Vanavond dineert een veertigtal leiders uit Afrika in het Witte Huis. De Verenigde Staten willen de band met het Afrikaanse continent versterken nu China er oprukt . Obama: „Wij investeren duurzamer”

Speed daten met Afrika, noemt een analist het. Op het Witte Huis ontvangt president Barack Obama vanavond een veertigtal Afrikaanse staatshoofden en regeringsleiders voor een diner. Ze zijn in Washington voor de eerste Amerikaans-Afrikaanse top ooit.

Er waren nog meer gasten gekomen als West-Afrika niet in de greep was geraakt van een ebola-epidemie, met zeker 887 doden tot dusver. De presidenten van Guinee, Liberia en Sierra Leone zegden af.

Met de top willen de VS de banden met het Afrika-in-opkomst met zijn jonge bevolking te versterken. ‘De Komende Generatie’ is het overkoepelende thema.

Het initiatief komt niets te vroeg, zou je kunnen zeggen, gezien de snelle economische opmars van China op het continent. Beijing zit elke drie jaar met Afrika om de tafel. Sinds 2009, toen het de VS passeerde, is China na de EU de belangrijkste handelspartner van Afrika. Met directe investeringen loopt het nog achter op de VS, maar relatief gezien nemen zijn investeringen jaarlijks wel drie keer zo snel toe.

Toch mag de top niet worden gezien als poging om de achterstand op China in te lopen. „Absoluut niet”, zei topdiplomaat Linda Thomas-Greenfield. „We hebben een sterke historische relatie met Afrika. We zien deze top als kans om de Afrikaanse leiders daarvan opnieuw te overtuigen”.

President Obama wil hetzelfde. China aast op grondstoffen, niks mis mee, maar Amerika wil een bredere en duurzamere relatie, luidt zijn boodschap. „Mijn raad aan Afrikaanse leiders is: zorg ervoor dat China Afrikaanse arbeiders inhuurt bij de aanleg van wegen en bruggen én dat er niet alleen wegen worden aangelegd van de mijn, naar de haven, naar Shanghai”, zei hij in The Economist.

Anders dan China hechten de VS aan democratie, goed bestuur en naleving van mensenrechten. En ze hechten aan veiligheid – zie Amerikaanse militaire betrokkenheid bij terreurbestrijding in delen van Midden-Afrika en Somalië.

Zullen de Afrikaanse gasten onder de indruk raken? Obama werd eerder verwelkomd als ‘Zoon van Afrika’, een verwijzing naar zijn Keniaanse vader. Maar voor Afrika heeft hij de verwachtingen van verbondenheid niet waargemaakt. Pas vorig jaar zomer, in zijn tweede ambtstermijn, maakte hij een langere reis door Afrika: Senegal, Zuid-Afrika en Tanzania.

Wel sprak Obama, tijdens een kort bezoek enkele maanden na zijn aantreden in 2009, in Accra het Ghanese parlement toe. Hij prees toen de democratische gezindheid van Ghana. En, zei hij, Afrika heeft niet zozeer behoefte aan sterke leiders, als wel aan sterke instituties. Die verklaring is nu een van de pijlers van het Amerikaanse Afrika-beleid, naast stimulering van economische groei, handel en investeringen, en bevordering van vrede en veiligheid.

Sterke instituties belichamen de Amerikaanse waarden. Enkele staatshoofden kregen geen uitnodiging, zoals president Al-Bashir van Soedan en president Isaias Afwerki van Eritrea. En president Mugabe van Zimbabwe is niet welkom. Die was toch al niet van plan om te komen omdat „de wereld groter is dan Amerika”, zei hij.

    • Wim Brummelman