Vier weken geleden lanceerde Israël een offensief. Dit gebeurde er sindsdien

Op 8 juli lanceerde Israël Operation Protective Edge met name om een definitief einde te maken aan de raketbeschietingen van Hamas. We zijn nu exact vier weken verder, vier bewogen weken. We geven een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen sindsdien.

Gewapende Israëlische militairen keren terug uit de Gazastrook. Het grondoffensief is gisteren afgebouwd, liet Netanyahu weten. Foto AFP / Gil Cohen-Magen

Op 8 juli lanceerde Israël Operation Protective Edge om een definitief einde te maken aan de raketbeschietingen van Hamas. We zijn nu exact vier weken verder, vier bewogen weken. Hieronder een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen sindsdien.

8 juli: Israël lanceerde een nieuwe militaire operatie: Operation Protective Edge. Directe aanleiding was de rakettenregen die een dag eerder over het zuiden en midden van Israël neerdaalde. Voor het eerst in twintig maanden eiste Hamas, dat de Gazastrook in feite regeert, de aanvallen op.  Sinds de vorige korte oorlog in november 2012 kwamen er nooit zó veel raketten uit Gaza.

Israël begon het offensief met de mededeling dat het een definitief einde wilde maken aan deze raketbeschietingen. Daarom werden in eerste instantie niet alleen gemikt op (militaire) kopstukken van Hamas maar met name ook op raketopslagplaatsen en lanceerinstallaties, zo legt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een interview uit:

14 juli: Egypte deed het eerste serieuze voorstel tot een staakt-het-vuren. Het voorstel bevatte een bestand, gevolgd door onderhandelingen over het versoepelen van de grensrestricties voor Gaza. Egypte en Israël hebben de strook nagenoeg hermetisch afgesloten, uit protest tegen Hamas, die er in 2007 de macht greep.

Dit voorstel is de uitkomst van een dagenlange inspanning van de internationale gemeenschap om een einde te maken aan het hevige geweld. Behalve Egypte zijn ook Turkije en Qatar, de Verenigde Staten en enkele Europese landen betrokken. Sinds het offensief van Israël vielen er tot 14 juli zeker 187 Palestijnse doden, er kwamen in deze week nog geen Israëli’s om.

Israël ging akkoord met het bestand, maar Hamas noemde het voorstel “onacceptabel”  en “de inkt niet waard”. Hamas is wantrouwig als het gaat om beloften over grenzen. Bij het laatste wapenstilstand, in 2012, beloofden Israël en Egypte ook versoepeling, maar maakten dat niet waar.  

Een Palestijnse man temidden van woningen die werden verwoest tijdens een Israëlische aanval. Foto AP/Khalil Hamra

17 juli: Israël start een grootschalig grondoffensief in de Gazastrook. Netanyahu meldde hierbij dat het om een beperkt offensief ging dat niet was gericht op het ontmantelen van de regering van Hamas of op een blijvende Israëlische aanwezigheid in Gaza, zoals tussen 1967 en 2005, maar op “het herstellen van de rust voor Israëlische burgers voor een langere periode, en een aanzienlijke klap uitdelen aan de infrastructuur van Hamas en de andere terroristische organisaties”.

Israël was naar verluidt geschrokken van de kracht van Hamas, dat in de tien dagen hiervoor zo’n 1.500 projectielen op Israël afvuurde. Daarnaast waren er tunnels waar Israël zich zorgen om maakte. Volgens Netanyahu zijn deze aan de oostzijde van de strook aangelegd tussen Gaza en Israëlisch grondgebied om aanvallen op Israëliërs uit te voeren. Ze zouden honderden kilometers lang zijn, soms wel twintig meter diep en honderden tonnen beton bevatten. Daar wilde Israël vanaf, en dat gaat beter vanaf de grond dan vanuit de lucht, aldus het Israëlische leger.

20 juli: Verreweg de bloederigste dag sinds de start van Operation Protective Edge. Hamas en Israël leverden zeer hevige gevechten die aan 102 Palestijnen het leven kostten. Israël meldde dat er dertien soldaten omkwamen op deze zondag, het grootste verlies op één dag voor Israël sinds 2006.

De ernstige escalatie van het geweld hield verband met pogingen van het Israëlische leger om met grondtroepen Shejaia in te nemen – premier Netanyahu noemde de drukbevolkte wijk een “haard van terrorisme”. Duizenden Palestijnen ontvluchtten dit gebied. Het aantal Palestijnen dat sinds 8 juli omkwam is na deze dag opgelopen tot 508, de meeste hiervan waren burgers. Het dodental aan Israëlische zijde kwam op twintig, onder wie twee burgers. Netanyahu zei dat het offensief “zo lang duurt als nodig is”

De VN-Veiligheidsraad sprak “serieuze bezorgdheid” uit over het aantal burgerslachtoffers. VN-baas Ban Ki-moon en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zouden in Kairo proberen te bemiddelen bij een wapenstilstand.

Een Israëlische soldaat in een tankwagen. De Israëlische troepen verlaten de Gazastrook, het grondoffensief wordt afgebouwd. Foto AFP / Gil Cohen-Magen

22 juli: Amerikaanse en Europese luchtvaartmaatschappijen hebben hun vluchten van en naar Israël geannuleerd nadat een raket uit de Gazastrook gisteren een huis raakte vlakbij de luchthaven Ben-Gurion van Tel Aviv, de grootste van het land. sraël vreesde economische schade en dringt er bij de luchtvaartmaatschappijen op aan te blijven vliegen. Maar na het vermoedelijke neerschieten van een toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne nemen veel luchtvaartmaatschappijen het zekere voor het onzekere.

De gevechten zijn onverminderd doorgegaan, het dodental aan Palestijnse zijde liep op tot 649. Kerry en Bak Ki-moon waren in Egypte om een wapenstilstand te sluiten. Hamas liet weten hiertoe bereid te zijn, op voorwaarde dat de economische blokkade van Gaza wordt beëindigt.

24 juli: Een Israëlische tank trof een gebouw in Gaza met daarin een school van de Verenigde Naties. Minstens 15 mensen kwamen om, waaronder kinderen en VN-medewerkers. Het was de eerste, maar niet de laatste keer dat een VN-gebouw wordt getroffen. De VN beheert de gebouwen en gebruikt de scholen die door Palestijnen als schuilplaats worden gebruikt.

28 juli: Opnieuw zeer zware gevechten na een relatief rustig weekeinde: tien Israëlische soldaten kwamen om. Vijf hiervan stierven tijdens infiltratie via Hamas-tunnels. Het totale aantal gesneuvelde militairen stond nu op 53. Aan Palestijnse kant kwamen zeker vijftig mensen om het leven.

Israël viel de nacht erop zeker 150 doelen aan. Honderdduizenden burgers in het noorden en oosten van de Gazastrook zouden waarschuwingen hebben ontvangen van het Israëlische leger om hun huizen te verlaten, omdat hun buurten doelwit zijn.

30 juli: Opnieuw treft Israël een VN-school, resulterend in 19 Palestijnse doden en grote internationale verontwaardiging. Tot dusver zijn zeven van dit soort scholen van de geraakt door granaten, zeker zes medewerkers van de VN zijn daarbij om het leven gekomen. Zeker 167.000 Palestijnen zijn in totaal opgevangen in centra van de VN.  Een VN-woordvoerder in Jeruzalem barstte tijdens een interview met Al Jazeera in snikken uit na deze specifieke aanval:

1 augustus: De Verenigde Staten kondigden een wapenstilstand van 72 uur aan, het meest ambitieuze bestand sinds het begin van het Israëlische offensief, dat tot stand komt onder grote internationale druk. Nog geen twee uur na het ingaan van het bestand werd al een Israëlische tankbeschieting gemeld, waarbij volgens Palestijnse bronnen veertig mensen werden gedood. Beide partijen beschuldigden elkaar meteen van het schenden van het bestand. In Israël klonken al weer snel de sirenes die waarschuwen voor raketten.

Als reden voor het eindigen van het bestand voerde Israël de ontvoering aan van één van hun soldaten. De militair werd volgens Israël gevangengenomen toen hij met collega’s op zoek was naar Palestijnse infiltratietunnels. Gisteren meldde Israël dat de militair is gedood. 

2 augustus: Netanyahu kondigt het afbouwen van het grondoffensief aan nadat het leger had vastgesteld dat het tunnelnetwerk van Hamas onder de grens met Israël grotendeels was ontmanteld. Israël heeft gisteren het merendeel van zijn grondtroepen uit de Gazastrook teruggetrokken, na een operatie van een maand tegen Hamas waarbij meer dan 1.800 Palestijnen en zestig Israëliërs het leven lieten.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gezworen de strijd tegen Hamas voort te zetten, maar hij staat ondertussen onder grote internationale druk om in te binden vanwege het hoge aantal burgerslachtoffers onder de Palestijnen. In Kairo spraken vertegenwoordigers van Egypte en Hamas gisteren over een eventuele wapenstilstand tussen Israël en Hamas.

 

    • Annemarie Coevert