Schaamte voor een schap met pannen

Ze is in vrede heengegaan en heeft haar keuken keurig achtergelaten; als nieuw. Zo zien keukens eruit in catalogi, in keukenwinkels en op internet.

Op de website van Gaggenau kan het veelbelovende hoofdstuk ‘koken & leven’ worden aangeklikt. Dan verschijnt een foto van een onheilspellend lege ruimte met aan de horizon twee tafels met stoelen. Daar moet je gaan zitten wachten tot iemand je komt halen voor iets heel ergs.

Poggenpohl zet veel tekst bij plaatjes waar geen mens, geen leven op te bekennen is. Je maakt dat je weg komt, voor je helemaal uitgelezen bent. Pure bangmakerij: „vormgevingskenmerken met buitengewone proporties en homogeen doorgekleurde massieve fronten in briljant zwart die Poggenpohl keukens maken tot de nieuwe definitie van moderne luxe.” Doodeng ook: „Op deze manier versmelten de meubelen en het kookeiland visueel met de wand.” Niet uit voorlezen voor het slapen gaan!

Bij keukenmeubelen, gerangschikt tot een decor waarin men onmogelijk een wild zwijn kan uitbenen, valt op dat je niet mag zien wat je hebt. De keuken schaamt zich voor pannen en ander gerei en verbergt alles achter deurtjes en kleppen. In het keukenboek van Bruynzeel, met als belangrijkste, dus eerste foto, die van de huidige directeur staat een zwart-witfoto van een originele keuken van Piet Zwart.

Een datum staat er niet bij. Aan de betegelde muur boven het aanrecht hangt een elektrische boiler. Daarnaast een schap. Op het schap de pannen waar dit huishouden het mee doen moet. In het zicht. Onder het schap een buis met haken. Er hangt een steelpan aan en een schuimspaan. Dit handige meubelstuk is verdwenen in de keukendesignerij. In een nieuwe Piet Zwart, „onze revolutionaire keuken van 1937 in een nieuw jasje” is een kinderachtig houten schapje tussen twee kasten geklemd. Er staat een blik appelstroop op. Waar het om draait, kookgerei, is ook hier uit het zicht verdwenen. De keuken helpt je er niet meer aan herinneren dat je een gietijzeren poffertjespan hebt.

Het schap van Zwart had niet weg gedesigned moeten worden maar had groots en meeslepend keukenmuren moeten veroveren. Omdat het laat zien wat je hebt en niemand te logeren aan je hoeft te vragen of je misschien een pannetje hebt ergens, om eieren in te koken.

Maar vraag aan Google keukenschappen te koop. Komt meteen de tweedehandse Marktplaats tevoorschijn met een keur aan ouderwetse houten schappen. Karin in Hilversum bood een knap houten schapje aan voor 15 euro. Maar nergens kloeke sterke keukenschappen te koop. Alleen bij Gamma, maar dat weet Gamma zelf niet: de onderdelen.

    • Wouter Klootwijk