Opnieuw moet De Boer vanaf nul beginnen

PEC Zwolle verrast Ajax al voor de tweede keer

Ajax-trainer Frank de Boer geeft zijn ploeg aanwijzingen. Voor de vierde keer op rij moet hij aan het begin van het seizoen het vertrek van dragende spelers opvangen. Foto ANP

Zou Frank de Boer nog weleens terugdenken aan Tottenham Hotspur? Die Britse topclub wilde hem een paar maanden geleden, na zijn vierde kampioenschap op rij met Ajax, naar Londen halen. De Boer zag dat wel zitten, zo liet hij openlijk blijken. Maar uiteindelijk kozen de Spurs niet voor hem, maar voor de Argentijn Mauricio Pochettino als nieuwe trainer.

En dus moest De Boer gisteren in de Arena maar weer eens uitleggen waarom Ajax toch zo slecht had gespeeld in de met 1-0 verloren wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal tegen PEC Zwolle. „Slordigheid, dom balverlies, verkeerde keuzes”. Termen die we de laatste vier seizoenen vaker uit de mond van De Boer hebben gehoord. Na de verloren bekerfinale in april (1-5) verloor Ajax voor de tweede keer een finale van PEC Zwolle. En het was niet eens onverdiend.

De twee pijnlijke nederlagen roepen de vraag op wat Frank de Boer nog te winnen heeft bij Ajax. Met vier kampioenschappen op rij presteerde hij iets wat nog geen enkele trainer bij een Nederlandse club is gelukt. Hij wordt op handen gedragen door de supporters in Amsterdam, die in hem een echte clubman zien. Iemand die Ajax na jaren modderen in de marge weer heeft teruggebracht aan de top.

Maar De Boer wil meer. Succes in Europa, voetbal spelen waar mensen voor naar het stadion komen en, vooral, ontwikkeling zien bij zijn elftal. En laat dat nu het grote probleem van Ajax zijn.

De Boer verloor vorige maand voor de derde keer in vier seizoenen de aanvoerder van zijn elftal. Siem de Jong was na onder onderen Luis Suárez, Maarten Stekelenburg, Jan Vertonghen, Christian Eriksen en Toby Alderweireld de zoveelste dragende speler van wie De Boer afscheid moest nemen.

Het maakt de voornaamste opdracht voor De Boer dit seizoen, voor het eerst sinds 2006 overwinteren in de Champions League, weer wat moeilijker. En hoewel concrete belangstelling voor internationals Daley Blind, Jasper Cillissen en Joël Veltman voorlopig lijkt uit te blijven, weet hij dat ook die spelers van de ene op de andere dag kunnen vertrekken.

Langs de lijn was de frustratie gisteren zichtbaar bij de trainer die, meer dan welke oefenmeester dan ook, geen enkele moeite doet zijn irritaties te verbergen en dat ook niet zou kunnen. Met een verbeten blik bleef hij zijn jonge spelers tactische aanwijzingen geven en wijzen op de juiste afspeelmogelijkheden. En als het dan weer fout ging, zoals gisteren in de Arena nogal eens gebeurde, gooide hij de handen in de lucht, en was de blik vol onbegrip zelfs hoog op de tribune nog van zijn gezicht af te lezen.

Tekenend was in dat opzicht de enige goal van de wedstrijd, van Stef Nijland. Dom balverlies van Serero op het middenveld, voorzet van de uitblinkende Kamohelo Mokotjo en een te traag reagerende Mike van den Hoorn, die Nijland uit zijn rug liet weglopen. Wedstrijd gespeeld.

„Dat het beter moet dan vandaag, dat lijkt me wel duidelijk”, luidde de zoals altijd nuchtere reactie van De Boer na afloop van de wedstrijd. Nooit zal hij klagen over de beperkte middelen bij Ajax, dat ondanks de forse transferinkomsten van de laatste jaren weigert grote bedragen neer te leggen voor gearriveerde topspelers.

Na de zeven trainers in vijf jaar die het voor De Boer te zeggen hadden in Amsterdam en carte blanche kregen om miljoenen uit te geven aan middelmatige spelers, ging het roer om in de Arena. Johan Cruijff werd weer binnengehaald en nog meer dan anders werd het accent gelegd op de jeugd. Jaarlijks moet een aantal spelers uit de opleiding doorstromen van jeugdcomplex de Toekomst naar de grote Arena. En de aankopen die Ajax wel doet om vertrokken spelers op te vangen, zijn zelden ouder dan 23 jaar.

De nieuwe, van Bayer Leverkusen gehuurde Poolse spits Arek Milik, die gisteren in de basis stond bij Ajax, is pas 20 jaar en had zichtbaar moeite met het niveau. En bij een 1-0 achterstand bracht De Boer Anwar El-Ghazi het veld in, een 19-jarige jongen die zijn officiële debuut maakte in het eerste elftal en te graag wilde schitteren.

Het zal ongetwijfeld weer enkele maanden duren voor die nieuwe spelers zijn ingepast in het elftal. Natuurlijk ontbraken de drie internationals Veltman, Blind en Cillissen gisteren nog vanwege een verlengde vakantie, maar ook zij lijken op voorhand niet in aanmerking te komen voor een leidersrol waar Ajax behoefte aan heeft.

Attractiever voetballen, dat is de belangrijkste opdracht die Boer zijn ploeg dit seizoen heeft gesteld. Niet langer een eindeloze herhalingsoefening in nutteloos balbezit, waar het spel van Ajax tegen Zwolle ook gisteren weer veel van weg had, maar sneller spelen en durven wat vaker de oplossing naar voren te zoeken. Maar De Boer weet dat ook in zijn vijfde seizoen bij Ajax zijn spelers niet ervaren en goed genoeg zijn om dat geliefde spelletje goed uit te voeren in Europa.

Nationaal ligt er voor Ajax weinig uitdaging meer. Daar bewijst de club jaar na jaar de meest stabiele topclub te zijn. Maar Europees gezien kan De Boer ook dit seizoen weer op nul beginnen. En zolang hij in Amsterdam werkt, zal daar weinig verandering in komen.

    • Arman Avsaroglu