Gaza snakt naar wapenstilstand

De toestand in Gaza is onhoudbaar, er is gebrek aan alles. Gisteren raakte Israël weer een VN-school.

Een Israëlische tank gisteren in de Gazastrook, op weg terug naar Israël. Foto Reuters

Het Shifa-ziekenhuis in Gaza-Stad barst uit zijn voegen. „De gewonden worden soms op stretchers in de gang of op de parkeerplaats geopereerd omdat er niet genoeg bedden zijn”, zegt de jonge arts Bilal Dabour vermoeid aan de telefoon. Hij heeft er net een dienst van 24 uur op zitten. Vanochtend werden weer tientallen slachtoffers binnengebracht na beschietingen. „We kunnen de toestroom niet langer aan. Er is gebrek aan alles: bedden, verband, antibiotica. Honderden levens staan op het spel.”

Thuis is het niet veel beter. Dabour woont met 35 familieleden, die naar zijn huis zijn gevlucht. „Mensen slapen op de grond of delen matrassen. Er is slechts twee uur stroom per dag en geen stromend water.” Dus geen koelkast, geen airco en geen douche, terwijl de temperatuur oploopt tot boven de dertig graden. „Zo kun je niet leven.”

De VN waarschuwen dat een „humanitaire ramp van enorme proporties” plaatsvindt in Gaza. De gezondheidszorg stort in. „Vijf ziekenhuizen en 34 klinieken zijn gesloten om de bombardementen”, zegt Christopher Gunness, VN-woordvoerder in Gaza. „Ruim 40 procent van het medisch personeel kan niet naar zijn werk komen. Cruciale medicijnen zijn er nauwelijks meer en door de vernietiging van de stroomvoorziening moeten ziekenhuizen terugvallen op onbetrouwbare generatoren.”

Het Israëlische offensief duurt nu 27 dagen. Volgens Palestijnse bronnen zijn 5.510 huizen vernietigd. Er zouden 1.771 Palestijnse doden zijn gevallen, van wie tweederde burgers, en 8.265 gewonden. Het betekent dat in vier weken een op de duizend Gazanen is gedood.

Mensen voelen zich nergens veilig. Een kwart van de bevolking is ontheemd, zo’n 475.000 mensen. Door de blokkade van Israël en Egypte zitten ze gevangen in de strook van veertig bij tien kilometer.

Solafa al-Deabella (31) is acht maanden zwanger en moest vijf keer vluchten voor bombardementen. „Ik vrees dat mijn kind te vroeg geboren wordt, ik ben zo gestresst”, zegt ze telefonisch vanuit Gaza-Stad. Ze is met haar drie jaar oude zoontje Adam en man Issa nu terug in hun appartement, na drie weken zwerven. „Ik denk dat mijn bloeddruk te hoog is, maar het is te gevaarlijk om naar de kliniek te gaan.”

Hun appartement is zwaar gehavend door een Israëlisch bombardement op het huis van de buren op 9 juli, vertelt ze. De deuren zijn uit de kozijnen getrild, er zitten scheuren in de muren, een deel van het plafond is naar beneden gekomen. Ze was liever bij haar schoonfamilie gebleven. Daar waren tenminste kinderen voor Adam om mee te spelen. „Het hielp hem de bombardementen te vergeten, althans overdag. Elke nacht plaste hij in zijn bed.”

De VN kunnen de hulpverlening niet aan, zegt Maria Jose Torres van VN-organisatie OCHA, die de noodhulp verzorgt. De VN proberen voedsel, drinkwater, matrassen en andere benodigdheden te leveren aan de schuilplaatsen, maar door de gevechten kunnen ze niet overal komen. En het aantal ontheemden is gewoon te groot. Ruim 270.000 mensen zijn gevlucht naar 90 schuilplaatsen van de VN, maar ook daar zijn ze niet veilig. Gisteren vielen weer 10 doden in een VN-school in Rafah, nadat een Israëlische raket voor de poort neerkwam. Het was de derde keer dat doden vielen bij de beschieting van een school. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon sprak van een „criminele daad”.

De schuilplaatsen van de VN zijn bij lange na niet ingesteld op zoveel mensen. „Normaal gesproken krijgen er zo’n 500 kinderen les”, zegt Torres. „Nu bivakkeren er 3.000 mensen op kartonnen dozen, vuile dekens en matrassen. Mensen kunnen vaak niet douchen, kunnen hun kinderen niet wassen, er is een gebrek aan voedsel en drinkwater.”

Vooral water is een probleem. De riolering en watervoorziening zijn zwaar getroffen. Doordat de enige elektriciteitscentrale is geraakt, werken pompen en zuiveringsinstallaties niet. De meeste waterputten liggen in regio’s die door Israël tot no-go-area zijn verklaard. „De hele bevolking heeft gebrek aan drinkwater en sanitaire voorzieningen”, zegt Johanna von Toggenburg van de organisatie EWASH. „Mensen drinken te weinig om water te sparen voor hun kinderen.”

De zwangere Al-Deabella kan nog wel aan water komen, al is het erg duur. „Een man verkoopt water onderaan de trap van ons appartement. We brengen soms ook water en voedsel mee voor de buren, waar tientallen mensen bivakkeren. Iedereen snakt naar een wapenstilstand. Ik hoop dat mijn baby niet in de oorlog wordt geboren.”

    • Toon Beemsterboer