Fooien geven op reis: te veel bestaat niet

Foto ANP

De meeste mensen geven een fooi om iets gedaan te krijgen. Of als dank voor bewezen diensten. Hoe doe je dat op reis? Drie vragen.

1. Wanneer moet je fooi geven?

Tip vooraf, en wel direct. Begin al bij de man die de koffers uit de taxi tilt. Dat voelt misschien wrang (heb je de hele reis zelf gesleept met je zware koffers, en dan moet je voor die laatste twee meter ineens betalen?), maar doe het toch.

Wissel aan de balie meteen een groot biljet in kleine coupures. Het gaat als een lopend vuurtje door het hotel. De bagagist vertelt het direct door, of geeft het te kennen door een geste, een geheime code die alleen het personeel herkent. De baliemedewerker zou geneigd kunnen zijn een betere kamer te geven.

2. Aan wie moet je fooi geven?

Het antwoord op de vraag wie er fooien moeten krijgen in het hotel is simpel: iedereen. Vergeet vooral ook het kamermeisje niet. En doe ook dat meteen de eerste dag want, heus, u krijgt er een chocolaatje extra door op het kussen.

Ook de jongen die op straat een taxi voor je aanhoudt verdient een fooi. Maar twee functies gaan niet samen met fooien: de (hotel-) directeur en de kok.

3. Hoeveel fooi moet je geven?

Er is één universele wet: te veel fooi bestaat niet. Geef altijd papiergeld. Kleingeld in de vorm van muntjes kan wel worden achtergelaten in restaurants, maar in de hand dient het papiergeld te zijn, behalve in eurolanden. Gebruik nooit de smoes dat je nog geen geld hebt gewisseld, want ook in de verste verten zijn euro’s welkom.

Bedenk dat fooi altijd met egards moet worden gegeven, met een korte dankbetuiging als: “You’re so kind, thank you for your help.”

Wil je een idee van hoeveel fooi je per land moet geven? Dit zijn de adviezen voor de belangrijkste vakantiebestemmingen.

Azië
Tip overal, behalve in Singapore en Vietnam (daar behoort het niet tot de traditie) en Japan (waar het zelfs een belediging is). In Thailand worden fooien verwacht van gemiddeld 10 procent. In Hongkong staat vaak al 10 procent fooi op de rekening, maar men verwacht toch zo’n 10 procent extra. In China voldoet 3 procent.

Verenigde Staten
Personeel is afhankelijk van fooien; 20 procent is standaard in restaurants (in New York staat op de rekening altijd de tax: verdubbel dat bedrag om de fooi te berekenen). Soms is de tip inclusief, dan hoeft een fooi niet meer. Taxi’s: afronden naar boven.

Scandinavië
Horecapersoneel wordt goed betaald. Fooi is een extraatje. Bij uitstekende bediening: 5 à 10 procent, net als in Nederland.

Duitsland, België, Italië, Zwitserland, Oostenrijk, Griekenland

De rekening is vaak inclusief fooi, een extraatje van 5 procent is echter welkom. Taxi’s: afronden naar boven.

Spanje en Portugal
Een fooi van 5 à 10 procent is regel in Spanje, ook in taxi’s. In Portugal wordt overal zo’n 10 à 15 procent getipt.

Frankrijk
In bars en restaurants volstaat een handjevol kleingeld op tafel. Bij goede service en in de betere etablissementen 5 procent extra. Taxi’s: afronden naar boven.

Turkije
Men geeft hier overal en altijd, gemiddeld 5 à 10 procent.

Zuid-Amerika
Hoewel prijzen meestal inclusief fooi zijn, wordt toch getipt. In Brazilië en Argentinië 10 procent, in Chili 15 procent. In Peru is men blij met 5 procent.

Afrika
Hoe welvarender, hoe meer er wordt getipt. In Zuid-Afrika 10 tot 15 procent. In Marokko alleen als de rekening niet inclusief fooi is (dan 10 procent). Neem in afgelegen gebieden lokale valuta mee.

Midden-Oosten
Vaak staat de tip al op de rekening en rekent men alleen op een klein fooitje. Maak onderscheid tussen autochtonen en allochtonen: de eersten worden doorgaans goed betaald, de laatsten slecht. Pas de fooi daarop aan. In Dubai rondt men bedragen af met 5 dirham. In Egypte is 5 à 10 procent de norm, in Israël is alles inclusief, dus een paar shekel is genoeg.

Oost-Europa
Indien een afgescheurd bonnetje op tafel wordt gelegd – schering & inslag – is duidelijk dat men het ‘Inclusief tip’ eraf heeft gescheurd. Intimidatie (‘You tip!’) kan voorkomen. Maar laat de goeden niet onder de slechten lijden. Kroatië is qua klantvriendelijkheid een positieve uitzondering: tip daar 5 à 10 procent.

    • Ivo Weyel