Bandje van zwarte doos afspelen is niet genoeg

Of de MH17 is neergehaald door een raket, wordt nu onderzocht.

Een van de circa honderd deskundigen op de rampplek bij Grabovo in Oost-Oekraïne. Foto Reuters

Meer dan twee weken na de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines, is nog steeds veel onduidelijk over de toedracht. De twee zwarte dozen uit het vliegtuig zijn voor analyse naar een onderzoeksteam in Engeland gebracht. Toch zijn er nog geen resultaten.

Het uitlezen van de zwarte dozen kan tijdrovend zijn, zegt Joris Melkert. Hij is docent luchtvaarttechniek aan de TU Delft. „Het is geen kwestie van het bandje doorspoelen naar het eind en luisteren wat er gebeurd is.”

De zwarte dozen bevatten vluchtgegevens zoals hoogte en snelheid. Maar ook opnamen van stemmen van de piloten en alle andere geluiden in de cockpit. De informatie wordt gebruikt om de meest waarschijnlijke oorzaak van een vliegtuigcrash te achterhalen.

De informatie in de zware dozen is op zichzelf niet altijd van waarde, zegt Melkert. Maar in combinatie met andere vondsten kan het het bewijs versterken. „In het geval van MH17 is die bewijsgaring erg belangrijk, omdat er mogelijk een strafrechtelijke procedure volgt.”

Bij het uitlezen van de zwarte dozen worden alle diverse geluidssporen beluisterd. Experts kunnen de sporen vertragen en per seconde nauwkeurig horen wat er gebeurt. „Soms gebeurt er bij een ongeluk van alles tegelijk”, verklaart Melkert. „Dan is het bijvoorbeeld van belang te horen in welke volgorde de systemen alarm slaan.”

Bij een raketinslag laten de voice- recorders waarschijnlijk een normale vlucht horen, tot het moment van de explosie. „Maar dan is het nog steeds onduidelijk of het om een raket gaat”, zegt Melkert. „Bij een bom aan boord hoor je ook een normale vlucht en daarna een explosie.” Pas als de onderzoekers delen van een raket bij de brokstukken vinden, wordt dat scenario aannemelijker.

De informatie uit de zwarte dozen wordt pas gepresenteerd in combinatie met andere onderzoeksresultaten, zegt een woordvoerder van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, de organisatie die het onderzoek leidt. Naar verwachting presenteert de Onderzoeksraad eind deze maand een rapport met voorlopige bevindingen.

Intussen zijn de experts in Oekraïne nog bezig met het zoeken en bergen van stoffelijke overschotten en persoonlijke bezittingen. De gevonden resten gaan naar Charkov. Daar doen experts een eerste forensische scan. Daarna worden de spullen zo snel mogelijk naar Hilversum gebracht.

Vanmiddag landt rond vier uur opnieuw een militair vliegtuig met stoffelijke resten van slachtoffers. Daarbij zit ook materiaal waaruit DNA gewonnen kan worden, dat vorige week gevonden werd. De samples lagen in een mortuarium in Donetsk. Het gaat om kleding-, weefsel- en bloedsamples van in totaal 25 slachtoffers. Onduidelijk is wie het materiaal verzamelde.

    • Anne Vegterlo