Linkbelasting, dommer kunnen ze het niet maken

Geen grap: Spanje wil belasting heffen over links naar krantensites. Lijkt leuk, geld in het laatje. Maar beseffen kranten hoeveel verkeer ze mislopen?

Twee ambtenaren stonden op de vrijdagmiddagborrel. Met een paar bier achter de kiezen bespraken ze de problemen van het land. Grote woorden, wilde plannen. „De kranten, die hebben het zwaar, hè”, zei de een. „Ja”, zei de ander, „dat verdomde internet ook. Alles wordt gekopieerd, gejat!”

„Daar zouden we belasting op moeten heffen.” Het bier spoot de ander uit de neus. „Haha, ja, belasting!”

Het was eigenlijk een grapje. Dat moet haast wel.

In de Spaanse Tweede Kamer is vorige week een wet aangenomen die zegt dat er belasting komt op links die verwijzen naar stukken op de sites van Spaanse kranten. Het geldt trouwens niet voor sociale netwerken, meldde de overheid twee dagen na het aannemen van de wet. Voor wie dan wel? Sites die nieuws uit allerlei bronnen bij elkaar zetten en zelf weinig tot niks produceren moeten betalen, Google News bijvoorbeeld. Of ook nrc.nl de klos is als daar toevallig een citaat staat met een linkje naar een Spaanse nieuwssite weet nog niemand.

België, Frankrijk en Duitsland probeerden de afgelopen jaren ook zo’n soort wet in te voeren. Het liep steeds uit op een mislukking. Want de krantensites vonden het vele verkeer dat uit de aggregatiesites kwam, Google News in het bijzonder, veel te belangrijk. Met hangende pootjes klopten ze weer bij Google aan: ze hoefden geen geld meer, als er maar weer naar ze verwezen werd.

In Spanje steken ze daar een stokje voor. Kranten mogen niet zelf besluiten dat er over hun artikelen geen linkbelasting betaald hoeft te worden, staat expliciet in de wet.

Dicht bij huis heb ik even nagevraagd hoe belangrijk aggregatiesites voor een nieuwssite zijn. Afgelopen maand kwam op nrc.nl bijna 9 procent van het bezoek dat via een link binnenkwam via Google News. Volgens Google wordt er elke maand in totaal tien miljard keer via Google News doorgeklikt naar een nieuwssite.

Het web bestáát uit linken. Geen hyperlink, geen verbindingen, geen web. Elke site wil zoveel mogelijk verkeer. Krantensites kunnen dus maar beter blij zijn met het verkeer via de aggregators en ondertussen zelf hard werken aan het vergroten van hun eigen bereik en zichtbaarheid.

De wet moet nog door de Spaanse Eerste Kamer. En of hij standhoudt voor het Europese Hof van Justitie valt ook nog te bezien. Als het zover komt, dan ben ik benieuwd naar de handhaving. Dan moet de overheid eigen robots bouwen om alle linkjes waar belasting over betaald moet worden te indexeren. Moeten de Spaanse kranten zelf eigenlijk ook betalen als ze een linkje naar een andere krant plaatsen?

Het doet me een beetje denken aan de Nederlandse cookiewet. Die loopt ook achter de feiten aan, want er zijn al lang nieuwe manieren gevonden om het internetgedrag van mensen in kaart te brengen en die is ook niet te handhaven. Het gebeurt in ieder geval twee jaar na de invoering van de wet nog amper.

Een goede grap is het wel, die linkbelasting.

    • Laura Wismans