Onderzoekers bereiken rampgebied

Er werken speurhonden en explosievenexperts.

Nieuwe route werd te lang

Eindelijk hebben de forensisch onderzoekers uit Nederland en Australië en de marechaussees het rampgebied van vlucht MH17 bereikt. Even voor elf uur vanochtend rijdt een konvooi van tientallen terreinwagens vanuit het noorden het gebied met zonnebloemvelden binnen, vlak bij het dorpje Grabovo. Langs de weg lopen dorpelingen. „We denken dat het hier veiliger wordt, nu de Nederlanders komen”, zegt een man.

Na een frustrerende week waarin de door Nederland geleide teams het rampgebied niet konden bereiken wegens de gevechten, lijken ze eindelijk aan hun bergingswerk te kunnen beginnen. Gisteravond, na een geslaagd bezoek van een verkenningsmissie onder de vlag van de OVSE aan de rampplek, zette kolonel der Marechaussee Kees Kuijs het licht op groen voor vertrek.

Ze verhuizen naar een nieuwe uitvalsbasis in Debaltseve. Langer blijven in Donetsk, de stad die steeds meer het strijdtoneel wordt van rebellen en het Oekraïense leger, was geen optie meer, want het duurt uren om vanuit de rebellenstad het rampgebied te bereiken via de nieuwe noordelijke route. En: „Je moet anders vier keer het front over”, zei Alexander Hug, tweede man van de OVSE in Donetsk, gisteren. De oude route was te onveilig. „We moeten nu improviseren”, zei kolonel Kuijs van de marechaussee gisteravond op een inderhaast bijeengeroepen persbriefing in het restaurant van het Park Inn.

„Dit wordt misschien wel het enige voedsel dat ik binnenkrijg in de volgende 24 uur”, zegt een Australiër die zijn bord vol schept aan het ontbijtbuffet. Marechaussees in uniform doen hetzelfde. De vrijetijdskleding van de afgelopen dagen is verdwenen. Als de terreinwagens, een bus en een hele reeks persauto’s wegrijden langs de nog stille boulevards, kijken de separatisten verbaasd toe bij hun controleposten.

De operatie is grondig voorbereid, zegt Kuijs. Er gaan speurhonden mee en explosievenexperts om na te gaan of er mijnen in het gebied liggen. Ook worden drones ingezet om opnames van het gebied te maken. Het hele team verhuist vanuit Donetsk naar Debaltseve samen met collega’s uit Charkov.

Vooralsnog moeten de onderzoekers elke dag langs controleposten van separatisten. Kuijs: „We zullen elke dag opnieuw over de voorwaarden moeten onderhandelen.” Het Oekraïense leger toont zich officieel doorgaans inschikkelijker, maar begon de afgelopen dagen aan een offensief in deze buurt.

Militaire konvooien snelden gisteren richting Debaltseve. Langs de weg voorbij het checkpoint, waar de missie elke dag door zal moeten, staan zware kanonnen opgesteld, lopen richting rampgebied. Maar Kuijs is optimistisch. „De crashsite was dood- en doodstil. In de verte heb ik wel wat gerommel gehoord.”

Of journalisten makkelijk mee kunnen reizen is nog onduidelijk. Gisteren reden enkele auto’s al in het kielzog van het OVSE-konvooi. Laag overscherend artillerievuur bij het betreden van het rampgebied, hoogstwaarschijnlijk waarschuwingsschoten, had een ontradend effect. Kuijs: „Elke beweging die we maken in dit gebied moet onderhandeld worden. Een regeling voor de pers is daar niet in inbegrepen.”

    • Roeland Termote