VN woedend op Israël

Een ‘bron van universele schaamte’, noemen de Verenigde Naties de aanval gisteren van het Israëlische leger op een VN-school waar Palestijnen schuilden. Zeker 16 mensen kwamen om.

De machteloosheid van de Verenigde Naties om een eind te maken aan de Gaza-oorlog, of tenminste een bestand te bereiken, is nu op het hoogste niveau in uitgesproken verontwaardiging omgeslagen. VN-chef Ban Ki-moon, altijd de voorzichtige diplomaat die terugschrikt voor grote woorden, reageerde gisteren met ongekende felheid op de jongste aanval op een VN-school in Gaza, waar Palestijnse burgers hun toevlucht hadden gezocht. Zeker 16 mensen kwamen daarbij om.

„Niets is schandaliger dan het aanvallen van slapende kinderen”, zei Ban, op reis in Costa Rica. Hij noemde de aanval „ongehoord” en „onverdedigbaar”. Hij zei dat alles erop wijst dat de school is getroffen door Israëlisch artillerievuur. En hij voegde eraan toe dat de VN de Israëlische autoriteiten liefst zeventien keer informeerden over de locatie van de school en het feit dat er burgers verbleven.

De VN zijn in deze oorlog niet alleen de volkerenorganisatie die zich bekommert om vrede en veiligheid, maar ook slachtoffer. Zes scholen van de VN waar Palestijnse burgers schuilden, zijn in dit conflict geraakt door granaten, zes medewerkers van de VN zijn om het leven gekomen. Een VN-woordvoerder in Jeruzalem barstte gisteren tijdens een interview met Al Jazeera in snikken uit.

Duizenden Palestijnen lagen gisterochtend te slapen in de VN-school in het vluchtelingenkamp Jabaliya, toen het gebouw werd geraakt door artilleriegranaten. Zij hadden juist in opdracht van het Israëlische leger hun toevlucht gezocht tot de meisjesschool, die tijdens de oorlog dienst doet als noodopvang. Het leger sommeerde de afgelopen weken honderdduizenden Palestijnen, vooral in het noorden en oosten van de dichtbevolkte Gazastrook, hun huizen te verlaten. Meer dan 200.000 van de 1,8 miljoenen Gazanen zijn intussen ondergebracht in ruim tachtig scholen.

Vorige week stond de wereld ook al versteld na een aanval op een school van de VN in Beit Hanoun, waarbij zeker vijftien Palestijnen om het leven kwamen. De VN beschuldigden aanvankelijk Israël van de aanval. Maar na een felle publiciteitscampagne van het Israëlische leger trok de organisatie haar aantijgingen in. Het leger belde buitenlandse journalisten herhaaldelijk om te opperen dat te vroeg neergekomen raketten van Hamas in de school konden zijn neergekomen. Enkele dagen later verklaarde het leger dat het de school weliswaar had geraakt, maar dat daarbij – voor zover het kon nagaan – geen doden waren gevallen. Het suggereerde dat de VN dode lichamen naar het schoolplein hadden gesleept om Israël in een kwaad daglicht te stellen. De VN noemden deze voorstelling „absurd”.

Het hoofd van de VN-organisatie voor hulp aan de Palestijnen UNRWA noemde de aanval van gisteren „een affront voor ons allemaal, een bron van universele schaamte”. Op het VN-hoofdkwartier in New York zei plaatsvervangend secretaris-generaal Jan Eliasson: „Dit is een moment waarop je echt moet zeggen: genoeg is genoeg.” Gevraagd of Israël voor mogelijke oorlogsmisdaden ter verantwoording geroepen zou moeten worden, antwoordde hij alleen dat het Israëlische optreden „van zo’n gewelddadige aard” is dat „vragen van verantwoording zich opdringen”.

De eerste reactie van het Israëlische leger gisteren op de beschieting van de school in Jabaliya was dat het had geschoten in de richting van strijders die in de buurt van de school mortiergranaten op het leger afvuurden. Het leger onderzoekt de zaak nog.

Zondag riep de VN-Veiligheidsraad Israël en Hamas unaniem op tot een staakt-het-vuren, maar daar kwam weinig van terecht. De diplomatieke pogingen Israël en Hamas tot een bestand te bewegen vinden niet plaats bij de VN. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry deed er afgelopen week een vergeefse poging toe, nu zou er in Kairo over onderhandeld worden.

De VN worden in Israël gezien als een zwaar bevooroordeelde organisatie en zijn evenzeer gehaat. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Lieberman noemde de VN-Mensenrechtenraad vorige week nog de „terroristenrechtenraad”, nadat het om een onderzoek naar oorlogsmisdaden in de Gazastrook had gevraagd. „Wij zullen terreur blijven bevechten en ook de hypocrisie en het anti-semitisme van organen als de VN-raad”, aldus de minister. Israël wijst er dagelijks op dat de VN-vluchtelingenorganisatie in de Gazastrook in drie van haar scholen raketten heeft gevonden. De VN hebben dat steeds veroordeeld.

Gisteren besloot het Israëlische veiligheidskabinet de aanvallen op Gaza voort te zetten. Vanaf vandaag worden nog eens 16.000 reservisten opgeroepen, bovenop de 70.000 reservisten die al dienen.

Het dodental aan Palestijnse zijde is 1.360 , driekwart burgers. Bijna 7.000 Gazanen raakten gewond. Aan de Israëlische kant kwamen 56 militairen om het leven en drie burgers.