Het ebolavirus is onderschat

De enige beproefde remedie tegen ebola, het zo snel mogelijk isoleren van patiënten en het opsporen en in de gaten houden van hun contacten, lijkt de verspreiding van het dodelijke virus in West-Afrika niet te kunnen stoppen. Bij de uitbraak die in december begon in Guinee, zijn al meer dan 1.300 mensen geïnfecteerd geraakt, van wie er ruim 700 zijn overleden. Machteloos moest de Wereldgezondheidsorganisatie toezien hoe de epidemie zich als een olievlek uitbreidde naar buurlanden Liberia en Sierra Leone. Ook in Nigeria is het virus aangetroffen.

Direct contact met geïnfecteerde personen lijkt een belangrijke bron van besmetting. Er is veel handelsverkeer tussen de betrokken landen. Eenmaal ziek, trekken mensen vaak terug naar huis, waar zij door familieleden verpleegd worden. Die lopen daardoor groot risico ook te worden besmet. Overleden patiënten blijven besmettelijk en daardoor zijn begrafenissen vaak een nieuwe haard van besmetting gebleken.

Er is een grote angst van patiënten om zich bij een ziekenhuis te melden, ze vrezen er nooit meer levend uit te komen en in eenzaamheid te moeten sterven. Waaruit blijkt dat het schort aan goede en geloofwaardig geachte voorlichting. Want nuchter beschouwd is de kans om te overleven echt het grootst bij verpleging in een speciaal daarvoor ingerichte isolatie-eenheid. Bovendien is de kans om anderen te besmetten dan minimaal. Niettemin blijkt de quarantaine voor het zeer besmettelijke virus in West-Afrika nog geen afdoende methode. Ondanks de strenge afzondering van patiënten en de bescherming van verzorgers met dikke rubberen pakken en brillen, maakt het virus ook daar nieuwe slachtoffers. Diverse artsen en zusters overleden al aan ebola, en ook het hoofd van de bestrijding van ebola in Sierra Leone, Sheik Umar Kahn.

De zieken isoleren en behandelen – zo goed en zo kwaad als dat gaat met minimale middelen – is nog maar de helft van de remedie. Het virus helemaal tot staan brengen lukt alleen als men precies in kaart kan krijgen hoe het zich verspreidt. En dat blijkt nu de lastigste opgave. In Guinee neemt het aantal besmettingen de laatste tijd weer toe, nadat het virus eerder op zijn retour leek te zijn.

De Wereldgezondheidsorganisatie concludeert dat er „nog niet geïdentificeerde infectieketens” actief zijn in dat land. Dat is zeer zorgwekkend, want dat betekent dat de uitbraak nog altijd niet onder controle is. De kansen voor West-Afrika op een snelle verlossing van dit virus zijn verkeken. Onderschat is hoe snel en ongrijpbaar het ebolavirus kan zijn in een dichtbevolkt gebied, waar langdurige oorlogen de inwoners straatarm en argwanend hebben gemaakt.