Die enkelband kan Volkert nu afdoen

Volkert van der G. Het elektronisch toezicht voor Volkert van der G. wordt opgeheven. Evenals zijn gebiedsverbod, zoals in Rotterdam en Hilversum. Dat heeft de rechter gisteren bepaald. Het OM gaat in hoger beroep.

Een overwinning in de rechtszaal voor Volkert van der G. (45). Hij hoeft niet langer de enkelband te dragen die elektronisch toezicht mogelijk maakte. Ook heeft de Haagse rechtbank gisteren bepaald dat het hem opgelegde verbod zich te begeven in de steden Rotterdam, Den Haag, Hilversum, Tilburg en Krimpen aan de IJssel niet langer van kracht is.

Begin deze maand spande Volkert een kort geding aan omdat hij het niet eens is met de voorwaarden die werden verbonden aan zijn invrijheidstelling die op 2 mei van kracht werd.

Vier vragen over de uitspraak van gisteren.

1 Waarom stelt de rechtbank hem in het gelijk?

De rechter vindt het gebiedsverbod in combinatie met een enkelband voor Volkert een „disproportionele” maatregel. De rechtbank wijst er in de uitspraak op dat deskundigen de kans laag achten dat Volkert – die in 2002 tot achttien jaar cel werd veroordeeld voor de moord op politicus Pim Fortuyn – opnieuw een dergelijke daad zal plegen. Een locatieverbod zal dit lage recidiverisico niet verder verkleinen.

De maatregelen (elektronisch toezicht en locatieverbod) zullen volgens de Haagse rechter niet helpen de tot nu toe uitgebleven maatschappelijke onrust als gevolg van de vrijlating van Volkert te verkleinen. „Evenmin valt in te zien dat bij een eventuele, thans niet voorziene, stijging van het recidiverisico het locatieverbod Volkert zou belemmeren bij het begaan van een nieuw geweldsmisdrijf”, aldus de rechtbank.

De rechter: „Bij een toename van maatschappelijke onrust en de eventueel daaruit volgende toename van het recidiverisico liggen andere maatregelen, zoals intensivering van het reclasseringscontact en/of het contact met de psycholoog of psychiater, wellicht meer voor de hand.”

2 Waarom spande Volkert van der G. dit kort geding aan?

Hij vindt de voorwaarden die hij moet naleven sinds zijn vrijlating te verstrekkend, vertelde zijn advocaat Stijn Franken twee weken geleden.

Volkert, die sinds acht weken in Apeldoorn woont, kan bijvoorbeeld niet goed op bezoek bij familie in Zeeland omdat hij niet mag reizen via Rotterdam of Tilburg. „En de NS wil de trein niet laten omrijden”, zei Franken. De regels schaden ook zijn nieuwe loopbaan. „Hij kan niet werken aan een toekomst als juridisch adviseur.”

Veel rechterlijke instanties zijn in Den Haag en daar mag hij niet komen. En de enkelband is hinderlijk. Volkert „kan geen korte broek of zwembroek aan” want dan zie je dat ding. „Dat is stigmatiserend en belemmert resocialisatie”, aldus advocaat Franken eerder deze maand.

De rechtbank geeft Franken hierin gelijk. De rechter verwerpt het verweer van de landsadvocaat die er namens de Staat op had gewezen dat Volkert in maart zelf schriftelijk had ingestemd met de bijzondere voorwaarden. Volkert moest niet zeuren, aldus de landsadvocaat.

3 Wat zegt de rechter over het contactverbod met familie Fortuyn?

De rechter oordeelt dat het verbod dat Volkert is opgelegd om contact te hebben met media en met familie van het slachtoffer wel rechtmatig is. „Hierbij is van belang dat contacten met de media, de familie van Fortuyn en/of chauffeur onnodige maatschappelijke onrust kunnen veroorzaken, terwijl Volkert door deze voorwaarden niet wezenlijk in zijn vrijheid wordt beperkt.”

4 Hoe reageerde het Openbaar Ministerie?

Het OM gaat in hoger beroep. Het is het er niet mee eens dat Volkert geen enkelband meer hoeft te dragen en dat zijn gebiedsverbod vervalt. Het OM ziet de locatieverboden juist als ‘risicobeperkende’ factor. Over de rest van de uitspraak was het OM ‘verguld’, omdat een aantal maatregelen van kracht blijft, zoals het mediaverbod. Tot het hoger beroep mag Volkert zich in elk geval vrijelijk bewegen.