Ze vrezen in eenzaamheid te moeten sterven

Al meer dan 1.200 mensen zijn besmet geraakt met het virus. De verspreiding vanuit West-Afrika lijkt niet gestopt te kunnen worden.

Foto JALLANZO/EPA

De enige beproefde remedie tegen ebola, het zo snel mogelijk isoleren van patiënten en het opsporen en in de gaten houden van zijn of haar contacten, lijkt de verspreiding van het dodelijke virus in West-Afrika niet te kunnen stoppen. Bij de laatste uitbraak die in december begon in Guinee, zijn al meer dan 1.200 mensen geïnfecteerd geraakt, van wie er bijna 700 zijn overleden. Machteloos moest de Wereldgezondheidsorganisatie toezien dat de epidemie zich als een olievlek uitbreidde naar buurlanden Liberia en Sierra Leone.

Direct contact met geïnfecteerde personen lijkt een belangrijke bron van besmetting. Er is veel handelsverkeer tussen de drie landen. Eenmaal ziek trekken mensen vaak terug naar huis, waar zij door familieleden worden verpleegd. Die lopen daardoor groot risico ook te worden besmet. Overleden patiënten blijven besmettelijk en daardoor zijn begrafenissen vaak een nieuwe haard van besmetting gebleken.

Er is een grote angst van patiënten om zich bij een ziekenhuis te melden, ze vrezen er nooit meer levend uit te komen en in eenzaamheid te moeten sterven. Dat is voor niemand een aanlokkelijk perspectief. Maar nuchter beschouwd is de kans om te overleven het grootst als je je toch laat verplegen in een speciaal daarvoor ingerichte isolatie-eenheid. Bovendien is de kans dan minimaal om anderen te besmetten.

Toch blijkt de quarantaine voor het zeer besmettelijke ebolavirus in West-Afrika ook nog geen doodlopende route. Ondanks de strenge afzondering van patiënten en de bescherming van verzorgers met dikke, rubberen pakken en brillen, maakt het virus ook daar nieuwe slachtoffers. Diverse artsen en zusters overleden al aan ebola.

De vorige week besmet geraakte bestrijder van ebola in Sierra Leone, Sheik Umar Kahn, is gisteren overleden aan het gevreesde virus. En in een ziekenhuis aan de rand van Monrovia, de hoofdstad van Liberia, zijn ook de Amerikaanse arts Kent Brantly en verpleegster Nancy Whitebol besmet geraakt.

In Guinee neemt het aantal besmettingen de laatste tijd weer toe, nadat het virus eerder op zijn retour leek te zijn. De Wereldgezondheidsorganisatie concludeert dat er „nog niet geïdentificeerde infectieketens” actief zijn in het land. Dat is uitermate zorgwekkend, want dat betekent dat de uitbraak ondanks de intensieve maatregelen nog altijd niet onder controle is.

De kansen van West-Afrika op een snelle verlossing van dit dodelijke virus zijn verkeken.

Onderschat is hoe snel en ongrijpbaar het ebolavirus kan zijn in een dichtbevolkt gebied, waar langdurige oorlogen de inwoners straatarm en argwanend hebben gemaakt. Zieken isoleren en behandelen – zo goed en zo kwaad als dat gaat met minimale middelen – is nog maar de helft van de remedie. Het virus tot staan brengen lukt alleen als precies in kaart kan worden gebracht hoe het zich verspreidt. Dat blijkt de lastigste opgave.