De Apple-portemonnee

‘Het is vaste prik in de aanloop naar een nieuwe iPhone in september: speculaties over de Apple-plannen. Interessanter dan oeverloze discussies over schermgrootte is de verwachting dat Apple met de iPhone 6 een nieuw betalingssysteem zou willen invoeren waarmee je met de telefoon in een winkel kunt afrekenen. Er gingen geruchten dat het Nederlandse NXP de NFC-chip voor iPhone 6 levert. Met NFC (Near Field Communication) vervangt een tikje tegen de kassa de pinpas of creditcard.

Een Apple-portemonnee of iWallet mag dan nieuw zijn, draadloos betalen met je mobiel is dat niet. We worden al jaren doodgegooid met experimenten. Tot nu toe zijn die op niets uitgelopen omdat de betalingsmarkt vreselijk gefragmenteerd is. Banken, creditcardmaatschappijen, softwaremakers, winkelketens en telecombedrijven zijn allemaal een schakeltje in het betalingssysteem. Google heeft zijn ‘Wallet’, Paypal en Samsung bouwden een betalingssysteem, Vodafone introduceerde de SmartPass. Massaal succes blijft uit: zelfs samenwerking tussen banken en providers om mobiel betalen te bevorderen leverde nog niets op.

Het wordt er ook niet overzichtelijker op als je je in elke winkel moet afvragen welke app en welk apparaat je moet gebruiken om te betalen. Verschlimmbesserung is het woord dat de Duitsers daarvoor bedachten: de zogenaamde verbetering zorgt voor een groter probleem. Dus trekken de meeste consumenten hun pinpas. Die doet het altijd – als de bank tenminste geen storing heeft.

Maar als Apple zich ermee gaat bemoeien komen zaken in een stroomversnelling. Apple heeft het voordeel dat het zowel de hardware als de software van zijn gadgets levert. Een massamarkt is er al: iTunes Store telt meer dan 800 miljoen klanten van wie het gros al zijn creditcardgegevens aan Apple toevertrouwde.

Apple heeft de naam opgebouwd dat het gecompliceerde handelingen weet te vereenvoudigen. Denk aan de makkelijke muziekdownloads via iTunes of de aanraakbesturing van de iPhone. Een gebruiksvriendelijke vorm voor mobiele betalingen zou in dat straatje passen en de betaalsector smeekt om hervorming.

Alle ingrediënten voor een portemonnee zitten al in de iPhone. Passbook, een verzamelbak voor kortingsbonnen. De iPhone 5S kreeg een vingerafdrukscanner waarmee je je legitimeert in de iTunes Store - dat zou ook bij een fysieke kassa kunnen. En er is het iBeacon-systeem, dat telefoongebruikers in een winkel van het ene product naar het andere loodst. Het werkt via een bluetoothsignaal. Sta je bij de kaasafdeling Roquefort te hamsteren, dan navigeer je met iBeacons moeiteloos naar een bijpassende wijn om de schimmels mee weg te spoelen. Toevallig: de zoete Muscat is net in de aanbieding.

In de winkel van de toekomst is het betaalproces zelf niet zo interessant. Uiteindelijk zal niet alleen de portemonnee, maar ook de kassa verdwijnen. De winkel detecteert wanneer je het pand verlaat en schrijft de aankopen automatisch af. Je kunt dus rustig vergeten te betalen.

De werkelijke hoofdprijs is het koopgedrag van klanten. Winkeliers willen aanbiedingen op maat leveren en daarmee de omzet verhogen – denk aan de klantenkaarten van Albert Heijn. Ook Facebook en Google proberen hun online-advertenties aan te sluiten op de verkoop in fysieke winkels.

Er is nog wel huiver om die data prijs te geven. ING zette dit jaar een streep door een plan om betaalgegevens van klanten door te spelen aan commerciële partijen. Maar de privacybezwaren verstommen als de kortingen groot genoeg zijn en de gebruiksvoorwaarden helder. De vraag die dan rest: Met wie deel je je koopgedrag? Wordt het Appie of Apple?